อาจจะเป็นปีหรือมากกว่านั้นที่ผู้กำกับ โคลอี เจา (Chloé Zhao) เกิดภาวะวิกฤติกลางคนในวัย 40s กว่าๆ ที่ทำให้แต่ละวันผ่านไปด้วยการนั่งอยู่กับความรู้สึกไม่สบายตัว หมดความสนใจในทุกๆ อย่าง แม้แต่ลุกจากเตียงยังเป็นเรื่องยาก จนรู้สึกเหมือนกำลังอยู่ตรงจุดจบของชีวิตอย่างไรอย่างนั้น แต่แล้วการลุกขึ้นมาทำหนังเรื่องหนึ่ง ไม่เพียงช่วยดึงเธอกลับมานั่งพินิจพิเคราะห์ความไม่สบายนี้ของตัวเอง มันยังทำให้เธอ ‘เข้าใจ’ ความไม่แน่นอนของชีวิตและ ‘ความตาย’ มากขึ้นด้วย 

Chloé Zhao ผู้กำกับ Hamnet ที่ใช้หนังเผชิญหน้ากับวัย 40 / ชีวิต / และความตาย 

อาจจะเป็นปีหรือมากกว่านั้นที่ผู้กำกับ โคลอี เจา (Chloé Zhao) เกิดภาวะวิกฤติกลางคนในวัย 40s กว่าๆ ที่ทำให้แต่ละวันผ่านไปด้วยการนั่งอยู่กับความรู้สึกไม่สบายตัว หมดความสนใจในทุกๆ อย่าง แม้แต่ลุกจากเตียงยังเป็นเรื่องยาก จนรู้สึกเหมือนกำลังอยู่ตรงจุดจบของชีวิตอย่างไรอย่างนั้น&nbsp;แต่แล้วการลุกขึ้นมาทำหนังเรื่องหนึ่ง ไม่เพียงช่วยดึงเธอกลับมานั่งพินิจพิเคราะห์ความไม่สบายนี้ของตัวเอง มันยังทำให้เธอ ‘เข้าใจ’ ความไม่แน่นอนของชีวิตและ ‘ความตาย’ มากขึ้นด้วย&nbsp;Hamnet คือหนังเรื่องล่าสุดของ โคลอี เจา ที่ดัดแปลงมาจากนิยายอิงประวัติศาสตร์โดยนักเขียน แม็กกี้ โอ ฟาร์เรลล์ (Maggie O’ Farrell) ที่หยิบเอาความตายของ Hamnet (หรือ Hamlet) ลูกชายกวีชาวอังกฤษผู้ยิ่งใหญ่ วิลเลียม เชคสเปียร์ (William Shakespeare) มาเล่าผ่านตัวละครพ่อแม่ที่สูญเสียลูกไปอย่างไม่มีวันกลับมา และต้องเผชิญหน้ากับความโศกเศร้าที่กัดกินหัวใจหลังจากนั้น&nbsp;ระหว่างที่ต่อสู้อยู่กับภาวะวิกฤติกลางคน พร้อมๆ กับที่จะทำหนังเรื่อง Hamnet เจามีโอกาสได้เข้าคอร์ส ‘ซ้อมตาย’ หรือ Death Doula Training ในอังกฤษ ซึ่งเป็นเหมือน ‘พี่เลี้ยง’ ช่วยฝึก เตรียมตัว และเรียนรู้เกี่ยวกับความตายในบริบทต่างๆ คลาสหนึ่งที่เธอได้เรียนคือการค้นหาว่าในแต่ละวัฒธรรมนั้น มีวิธีรับมือและจัดการกับความตายของพวกเขาอย่างไร แล้วเธอก็พบว่า ไม่ว่ามนุษย์จะมีความแตกต่างกันทางวัฒนธรรมหรือความเชื่อแค่ไหน สิ่งที่มนุษย์มีเหมือนกันคือความตายและความโศกเศร้าจากความตาย และมันก็ไม่เคยเปลี่ยนแปลงไปเลยจากอดีตถึงปัจจุบัน&nbsp;“ทำไมคุณถึงสนใจกระบวนการของความตายนัก?”&nbsp;“เพราะฉันอยู่กับการกลัวความตายมาทั้งชีวิต ตอนนี้ก็ยังกลัว และเพราะว่าฉันกลัวมันมาก มันเลยทำให้ฉันไม่เคยได้ใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ ทำให้ฉันไม่สามารถจะ ‘รัก’ ได้ด้วยหัวใจเต็มๆ เพราะฉันกลัวว่าจะสูญเสียมัน และนั่นก็คือรูปแบบหนึ่งของความตายสำหรับฉัน” โคลอี เจา ให้สัมภาษณ์กับ The Interview“เวลาที่คุณอยู่ในวัย 40 วิกฤติวัยกลางคนคือสิ่งที่ดีที่สุดที่จะเกิดขึ้นกับคุณ ซึ่งมันดีนะ มันเหมือนได้เกิดใหม่เลย แล้วคุณไม่สามารถวิ่งหนีความรู้สึกเหล่านี้ไปได้ ร่างกายคุณก็จะเปลี่ยน จนคุณรู้สึกได้ถึงความตาย และเพราะว่าฉันกลัวมันมาก ฉันจึงไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากเรียนรู้ที่จะสานสัมพันธ์กับความตายมันเสียเลย”&nbsp;และการซ้อมตายเหล่านี้ ก็เป็นวิธีเผชิญหน้ากับความกลัวที่จะตายของเจา และเป็นวิธีที่เธอจะได้ ‘เข้าใจ’ ความตายมากขึ้น“Hamnet ช่วยให้ฉันเข้าใจว่า เออ… มันไม่มีทางเลือกอื่นว่ะ ฉันมีความรู้สึกว่าใครที่ออกแบบมนุษย์ขึ้นมา คงคิดมาแล้วว่าให้เกิดมา แล้วก็ต้องตาย ไม่ว่าคุณจะรักอะไรมากแค่ไหน วันหนึ่งคุณก็ต้องเสียสิ่งนั้นไป ตลกร้ายนะ ว่าไหม แล้วก็เหมือนจะมีแค่มนุษย์อย่างเราๆ เท่านั้นแหละในระบบวัฏจักรที่ดูจะมีปัญหากับกระบวนการเหล่านี้” &nbsp;“เพราะจริงๆ เราก็ควรถูกออกแบบมาให้รู้ว่าเราจะตายอย่างไรด้วย มันจะได้ไม่น่ากลัวขนาดนี้ จนทำให้ฉันไม่กล้าแม้แต่จะใช้ชีวิต ซึ่งฉันว่าปัญหาอะไรหลายๆ อย่างที่เกิดขึ้นบนโลก ก็มาจากการที่คนเรากลัวความตายนี่เอง” &nbsp;เจาบอกว่า สิ่งที่เธอกลัวเกี่ยวกับความตาย ไม่ใช่การไม่มีอยู่ของเลือดเนื้อร่างกาย ไม่ได้กลัวความเจ็บปวด แต่เธอกลัว ‘ความไม่แน่นอน’ ของมัน ครั้งหนึ่งใน Nomadland หนังปี 2020 ของเจา ซึ่งได้ออสการ์ไปมากถึง 3 สาขา พูดถึงตัวละครหญิงวัยกลางคนที่หลังจากพบความสูญเสียครั้งใหญ่ในชีวิตซ้ำแล้วซ้ำเล่า เธอก็ปฏิเสธที่จะลงหลักปักฐาน ได้มีความความรักความผูกพันกับใครอย่างจริงจัง แต่เลือกที่จะร่อนเรไปเรื่อยๆ ทั่วดินแดนอเมริกาอันกว้างใหญ่ไพศาล แบกความทุกข์ตรม พร้อมกับความกลัวที่จะสูญเสียไว้กับตัวเอง อาจเป็นการสะท้อนความกลัวเหล่านี้ของผู้กำกับโคลอี เจา ต่อความไม่แน่นอนและความ ‘ชั่วคราว’ ของชีวิตเจาเกิดในประเทศจีน ก่อนจะย้ายมาเติบโตที่อังกฤษและอเมริกา ความรู้สึกโดดเดี่ยว แปลกแยกเป็นสิ่งที่เธอมีมาตลอด มันทำให้เธอกลัวที่จะผูกพัน ที่จะสร้างสรรค์อะไรได้อย่างอิสระ แม้แต่จะมีชีวิตอยู่ในแบบที่เธออยากจะมี เจาบอกว่ามันคือความรู้สึกของการ ‘ไม่มีเผ่า ไม่เข้าพวก’ และเธอก็เหมือนคนทำงานศิลปะหรือคนทำหนังคนอื่นๆ ที่ใช้งานศิลปะเล่าเรื่องความโดดเดี่ยวแปลกแยกเหล่านี้ แต่เมื่อไรก็ตามที่หนังของเธอโดนปฏิเสธจากนักวิจารณ์ ถูกเปรียบเทียบ ตัดสิน มันให้ความรู้สึกเหมือนตัวตนของเธอเองถูกปฏิเสธไปด้วย เพราะการมีเผ่ามีพวกคือการได้ความรู้สึกว่าปลอดภัย ได้ถูกรัก ถูกมองเห็น ถูกยอมรับคุณค่าในตัวตนที่แท้จริง และช่วยเยียวยาความรู้สึกโดดเดี่ยวสำหรับเธอ“การทำหนังเป็นกระบวนการที่ค่อนข้างเหงา พูดในฐานะที่ฉันเป็นผู้กำกับนะ คุณเหมือนกับซามูไรที่ได้รับการจ้างงานเป็นจ๊อบๆ คุณสร้างครอบครัวหนึ่งขึ้นมา แล้วพวกเขาก็ต้องจากคุณไปอีกแล้ว”&nbsp;“คิดว่าคนน่าจะได้เรียนรู้อะไรจากหนังของคุณ?” พิธีกรถามเธอ“เรียนรู้ว่าเราจะโอบกอดความโกลาหลนั้นอย่างไร เพราะในหนัง Hamnet ก็ค่อนข้างที่จะเป็นแบบนั้น” &nbsp;“ตอนที่เกิดวิกฤติวัยกลางคน ทุกอย่างที่ฉันเคยใช้เบี่ยงเบนความสนใจของตัวเอง ทุกอย่างที่เคยคิดว่าต้องการในชีวิต และเคยคิดว่ามันจะโอเคมากๆ หากฉันได้มันมาครอบครอง ทุกอย่างที่ฉันคิดว่าฉันเคยเป็น มันไม่เป็นแบบนั้นอีกแล้ว เหมือนฉันอยู่ตรงจุดจบของชีวิต และ Hamnet ก็ช่วยชีวิตฉันเอาไว้ในช่วงเวลาเหล่านั้น”&nbsp;“แม็กกี้ โอ ฟาร์เรลล์ ผู้เขียน Hamnet บอกกับฉันตั้งแต่เริ่มต้นทำ Hamnet ว่า เธอไม่เชื่อว่าความโศกเศร้าของมนุษย์จะมีวันหายไป ซึ่งฉันเห็นด้วยกับเธอว่า ความเข้าใจของสังคมเกี่ยวกับความตาย หรือแม้แต่พื้นที่ที่มีให้กับความเศร้านั้นเปลี่ยนไปมาก ในโลกสมัยใหม่ ความตายไม่ได้ถูกมองว่าเป็นเรื่องธรรมชาติ หรือเป็นส่วนหนึ่งของการเกิดมามีชีวิต มันกลายเป็นว่า เราจะทำอย่างไรให้ไม่ตาย ให้มีชีวิตยืนยาวมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ จะด้วยความก้าวหน้าทางการแพทย์หรืออะไรก็ตาม รวมถึงความรู้สึกที่ว่าความตายเป็นอะไรที่น่าอับอาย เป็นความอ่อนแอ ไม่ควรเกิดขึ้น ผู้คนมองความตายแบบนั้นในทุกวันนี้ ซึ่งแน่นอนว่ามันสร้างความทุกข์ให้เรามากกว่าเดิม”&nbsp;คำพูดหนึ่งในบทละครดั้งเดิมของเชคสเปียร์เรื่อง The tragedy of Hamlet ซึ่งถูกหยิบยกมาไว้ในหนัง Hamnet ของโคลอี เจา ที่ว่า ‘All living things must die, passing through nature to eternity’ หมายถึง ‘ทุกชีวิตล้วนต้องตาย ผ่านธรรมชาติไปสู่นิรันดร์’ จึงไม่เพียงเป็นการย้ำเตือนให้คนดูโอบรับความตายไปพร้อมๆ กับตัวละครที่โศกสลด แต่ยังย้ำเตือนให้เราไม่ลืมร่างกายนี้ และตระหนักถึงมันในขณะที่มันดำรงอยู่ด้วย&nbsp;“ในชีวิตจริง ความเป็นนิรันดร์ไม่มีอยู่จริงใช่ไหมคะ แล้วมนุษย์ก็ไม่ได้เชื่อมโยงกับธรรมชาติขนาดนั้นด้วย เพราะแม้แต่ร่างกายและจิตวิญญาณของเราเองที่เป็นธรรมชาติแท้จริงที่สุด เราก็ยังหลงลืมมัน สิ่งที่เราเหลือกันก็เลยมีแค่ ‘All living things must die’ มีแค่ความตาย ซึ่งไม่มีอะไรสนุกเลย มันคือการที่เราถูกพรากจากทุกสิ่ง”&nbsp;“คนมักจะกลอกตาเวลาฟังฉันพูดเรื่องนี้นะ แต่ฉันคิดว่า สิ่งที่จะไม่มีใครพรากมันไปได้เลยคือสิ่งนี้ ‘ข้างใน’ ของเรา ซึ่งมันจะไม่มีวันหายไป”&nbsp;“ฉันพยายามเสาะหาคำตอบมาหลายปีมาก แล้วฉันก็ได้เรียนรู้ว่า แม้แต่ความต้องการที่จะได้คำตอบ ก็เป็นอีกหนึ่งรูปแบบหนึ่งของความกลัว มาตอนนี้ฉันปล่อยวางได้ขึ้นมานิดหน่อย มันกลายเป็นว่า ฉันเข้าไปนั่งอยู่ในความกลัวนั้นเลยละกัน”&nbsp;สิ่งที่คล้ายกันในหนังของโคลอี เจา ทั้ง Nomadland และ Hamnet ก็คือการฉายให้เห็นภาพของความเป็นมนุษย์ตัวเล็กๆ ที่พยายามดิ้นรน ต่อสู้ ต่อรอง ทำทุกวิถีทางเพื่อหลีกหนีกฎเกณฑ์ของธรรมชาติ นั่นคือการมีชีวิตและการจากลา ไม่ว่าจะจากเป็นหรือจากตาย แต่สุดท้ายแล้วพวกเขาก็ไม่อาจหนีจากกฎเกณฑ์เหล่านั้นไปได้ เหมือนกับคำพูดหนึ่งใน Hamnet ที่บอกว่า “ทุกสิ่งที่เราได้รับมา ไม่มีวันที่เราจะไม่พรากจากมัน” &nbsp;ซึ่งหากเราผู้เป็นมนุษย์ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์นี้เหมือนๆ กัน สิ่งที่เหลือทิ้งไว้อาจไม่ใช่แค่ความทุกข์โศกเพียงอย่างเดียว หากมันอาจยังเป็นการทำให้เราได้เข้าใจธรรชาติ และมองเห็นคุณค่าของทุกๆ วินาทีที่เหลืออยู่ของชีวิตด้วย &nbsp;อ้างอิง <a href="https://www.youtube.com/watch?v=IKLm3w341AM" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=IKLm3w341AM</a>เครดิตภาพ Alex Kent / The New Yorker

Myarab (Fawn) คือผลงานการออกแบบของ ‘วิชญ์ พิมพ์การญจนพงศ์’ ศิลปิน / นักออกแบบ / สถาปนิก ผู้หลงใหลการทำงานกับ Kinetic Sculpture ที่ถูกพัฒนามาเรื่อยๆ จนกระทั่งนำมาจัดแสดงในนิทรรศการที่เล่าเรื่องหมอลำ ที่ซีคอนสแควร์ ศรีนครินทร์ เมื่อปีที่แล้ว และจากเรื่องเล่าของเวทีหมอลำและไฟงานวัด Myarab (Fawn) ถูกนำมาเล่าเรื่องใหม่ ในบริบทใหม่อีกครั้งวันนี้

Myarab (Fawn) งานประติมากรรมเคลื่อนไหวที่อุทิศแด่ลมหายใจแผ่วเบาของบางลำพู

เรื่องราวความรักของหนุ่มรักอิสระผู้เป็นลูกชายคนรองประจำบ้าน ‘Bridgerton’ อย่าง ‘เบเนดิกต์’ เริ่มต้นขึ้นแล้วในซีรีส์ Bridgerton ซีซัน 4 กับความรักที่มีต่อ ‘โซฟี แพค’ สาวใช้ในบ้านเพนวู้ด ซึ่งชีวิตเหมือนกับซินเดอเรลล่า และนอกเหนือจากเส้นเรื่องความรักของพระ-นาง ในซีซันนี้ก็ได้ฉายภาพความแตกต่างของ ‘มนุษย์’ ไว้อย่างน่าสนใจ

ท่านผู้อ่านที่รัก ‘Bridgerton’ ซีซัน 4 นี้ มีนางเอกเป็นซินเดอเรลล่าสาวเอเชียน มีพระเอกเป็นไบเซ็กชวล มีผู้หญิงที่แกล้งเสร็จตอนมีเซ็กซ์ และมีแม่หม้ายลูก 8 ผู้เปิดใจให้ความรักและเซ็กซ์อีกครั้ง

ถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 60 ปีของเกมชิงแชมป์ NFL ที่การแสดงหลักถูกจัดขึ้นในภาษาสเปนเป็นส่วนใหญ่ โดยมี Bad Bunny ศิลปินจากเปอร์โตริโก นำการแสดงเฉลิมฉลองมรดกวัฒนธรรมละตินที่ Super Bowl ช่วงพักครึ่งการแสดง 13 นาที

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Films

Chloé Zhao ผู้กำกับ Hamnet ที่ใช้หนังเผชิญหน้ากับวัย 40 / ชีวิต / และความตาย

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

NUT LELAPUTRA

RELATED

HOT TOPICS