นอกจากข่าวร้ายในสังคมจะเกิดขึ้นไม่เว้นแต่ละวันจะใกล้ตัวเรามากขึ้นไปทุกขณะ มันยังตามติดเราไปทุกที่ จากการมีพื้นที่โซเชียลฯ เป็นตัวเร่งความเร็ว พร้อมกับทำลายเส้นกั้นระหว่างตัวเรากับข่าวสารนั้นบนหน้าฟีด จนยากที่ใครจะหนีไปจากความรู้สึกท่วมท้นมหาศาลที่เกิดขึ้นในใจได้ ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกจิตตกหรือหดหู่ก็ตาม    

ยิ่งรับรู้ ยิ่งจิตตก... หนทางเปลี่ยนการรับรู้ข่าวร้ายรายวัน ด้วยความรู้สึก Overwhelmed  มาเป็นการคิด ทำความเข้าใจ หรือมีส่วนร่วมกับการแก้ปัญหา อย่างมีความหมาย

นอกจากข่าวร้ายในสังคมจะเกิดขึ้นไม่เว้นแต่ละวันจะใกล้ตัวเรามากขึ้นไปทุกขณะ มันยังตามติดเราไปทุกที่ จากการมีพื้นที่โซเชียลฯ เป็นตัวเร่งความเร็ว พร้อมกับทำลายเส้นกั้นระหว่างตัวเรากับข่าวสารนั้นบนหน้าฟีด จนยากที่ใครจะหนีไปจากความรู้สึกท่วมท้นมหาศาลที่เกิดขึ้นในใจได้ ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกจิตตกหรือหดหู่ก็ตาม &nbsp; &nbsp;Nena Močnik นักวิจัยซึ่งทำงานกับความรุนแรงและบาดแผลทางจิตใจ ผู้เขียนบทความ บน psyche.co อธิบายว่า การได้รับข่าวร้ายเหล่านี้แบบรายวัน แม้จะเป็นโดยทางอ้อม หรือแบบมือสอง (Secondary Data) นั้น ทำให้เกิดภาวะบาดแผลทางใจทุติยภูมิ หรือบาดแผลทางใจจากการรับรู้ (Secondary and Vicarious Trauma) ที่สามารถสร้างความเสียหายต่อ Well-being ของเราได้ไม่น้อยทั้งทางร่างกายและอารมณ์ &nbsp;คำแนะนำของผู้เขียนบทความคือ เมื่อข่าวร้ายถาโถมเข้ามามากขึ้น การเป็นประจักษ์พยานในเหตุการณ์สลดใจต่างๆ นานา ไม่ได้มีเพียงแค่การที่เรา ‘รับรู้มันด้วยความรู้สึกเห็นอกเห็นใจ’ เท่านั้น แต่เป็นกระบวนการที่เราจะค่อยๆ ‘ทำความเข้าใจ’ และจัดการกับอารมณ์ทั้งหมด เมื่อนั้นแหละที่จะทำให้เรามองเห็นว่าจะตอบสนองต่อเหตุการณ์นั้นๆ ด้วยการ ‘มีส่วนร่วม’ อย่างจริงจังกับต้นตอของปัญหาที่นำมาสู่เหตุการณ์ร้ายๆ นั้นได้อย่างไร&nbsp;ในหนังสือเรื่อง Witnessing ที่เขียนโดย Kelly Oliver นักปรัชญาชาวอเมริกัน เมื่อปี 2001 กล่าวไว้น่าสนใจว่า หนทางที่เราจะตอบสนองต่อเหตุการณ์ใดๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรมจริงๆ เราในฐานะผู้เป็นประจักษ์พยาน ต้องสามารถรับข้อมูล ‘เฉพาะที่จำเป็น’ ได้โดยไม่รู้สึก Overwhelmed พร้อมกับมีเวลาและพื้นที่มากพอที่จะทำความเข้าใจข้อมูลนั้นๆ ด้วย &nbsp;เช่นเดียวกับนักจิตวิทยา Paul Slovic ที่ชี้ให้เห็นว่ามนุษย์เราไม่ได้ถูกสร้างมาให้ ‘รับมือ’ กับเหตุการณ์ หรือเรื่องราวของผู้คนจำนวนมากๆ พร้อมกันได้ขนาดนั้น กล่าวคือ สมองของคนเราไม่สามารถประมวลผลความทุกข์ของผู้คนจำนวนมหาศาลพร้อมกันได้ ไม่ใช่เพราะเราเมินเฉยโดยธรรมชาติ หรือไร้ความเห็นอกเห็นใจ แต่เป็นเพราะเรา ‘ขาด’ วิธีรับมือ ในการทำความเข้าใจความทุกข์ทั้งหมดนั้นในระดับที่ ‘มีความหมาย’ อย่างลึกซึ้งจริงๆ เหมือนอย่างที่ Slovic กล่าวไว้ว่า “The more who die, the less we care.” (ยิ่งมีคนล้มตายมากเท่าไร เรายิ่งแคร์น้อยลง) ซึ่ง Paul Slovic ได้ตั้งข้อสังเกตนี้ก่อนยุคโซเชียลฯ เสียอีก พอมาเป็นยุคที่กระแสวิกฤติไหลบ่าเข้ามาอย่างต่อเนื่องโดยมีพื้นที่โซเชียลฯ เป็นตัวเร่งความเร็วและกระพือภาพข่าว เหตุการณ์ความรุนแรงให้เป็นเนื้อเดียวกับชีวิตประจำวันของเราตั้งแต่ตื่นยันเข้านอนด้วยแล้ว มันอาจยิ่งทำให้เราเกิดความรู้สึกว่า ‘ไร้พลัง’ มากขึ้น เมื่อรู้ว่าตัวเองคงจะช่วยเหลืออะไรไม่ได้เลย มากขึ้นๆ จนกระทั่งอาจนำไปสู่ความเมินเฉยจริงๆ ไปในที่สุด &nbsp;นักเขียน Susan Sontag เองก็เคยสำรวจแนวคิดที่คล้ายคลึงกันนี้ไว้ในหนังสือชื่อ Regarding the Pain of Others (2003) ว่า การเห็นภาพข่าวเหตุการณ์ความรุนแรง หรือความทุกข์ของผู้คนซ้ำๆ ทำให้ความรู้สึกชาชิน ความไวต่อความรู้สึกเจ็บปวดลดน้อยถอยลง จนความเจ็บปวดอาจกลายเป็นเรื่องที่เราคุ้นเคย แล้วมันก็จะค่อยๆ ไกลตัวออกไป (ทั้งที่ในความเป็นจริงเหตุการณ์นั้นใกล้ตัว) และแทนที่จะกระตุ้นให้เราลุกขึ้นสู้หรือทำอะไรสักอย่างกับมัน มันกลับบั่นทอนพลังที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ปัญหานั้นลงไปด้วยคำถามที่น่าสนใจคือ แล้วหนทางไหนกันล่ะ ที่จะช่วยให้เราทำหน้าที่เป็นประจักษ์พยานต่อเหตุการณ์ร้ายๆ ทางสังคมอย่างยั่งยืน ตรงไหนคือตรงกลางระหว่างการไม่ต้องรีบรีเเอ็ก รีบแสดงความเห็นหรือความรู้สึก (โดยเฉพาะในพื้นที่โซเชียลฯ ที่กำลังคุกรุ่นไปด้วยสิ่งเหล่านี้) พร้อมกับการไม่ปิดกั้นตัวเองจนกลายเป็นคนเมินเฉยต่อปัญหา&nbsp;แนวคิดของ Susan Sontag ได้ชี้ชวนเราว่า เมื่อพบเจอเหตุการณ์ความรุนแรง สิ่งที่จำเป็นต้องทำคือการถอยอารมณ์ความรู้สึกที่ท่วมท้น ไม่ว่าจะเป็นความสงสาร หรือจิตตก ออกมาเป็นการ ‘คิด’ ถึงมันอย่างจริงจัง มากกว่าแค่ ‘รู้สึก’ ไปเรื่อยๆ&nbsp;“เก็บความรู้สึกสงสารต่อเหยื่อสงครามและการคุกคามจากประเด็นทางการเมืองไว้เถอะ แต่ควรตระหนักว่าเราขณะนี้ที่อยู่สุขสบาย นั้นก็ดำรงอยู่บนผืนแผ่นเดียวกันกับเหยื่อความรุนแรงเหล่านั้นเหมือนกัน และไม่แน่ว่า สิ่งนั้นมันอาจจะเกิดขึ้นจากผลของการกระทำของเราก็เป็นได้” ท่อนหนึ่งในหนังสือของ Sontag กล่าว&nbsp;สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือ เมื่อเรามีพื้นที่และเวลามากพอได้ ‘คิด’ อย่างจริงจัง และมองเห็นหนทางที่จะลงมือทำอะไรสักอย่างอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหาแล้ว ก็สามารถปล่อยให้ส่วนที่เหลือที่ไม่จำเป็นผ่านไปโดย ‘ไม่ต้องรู้สึกผิดบาป’ กับตัวเองได้อีกด้วย&nbsp;แนวคิดเหล่านี้ อาจเป็นภาพสะท้อนของเหตุการณ์ร้ายๆ ทางสังคมมากมายที่เกิดขึ้นรายวัน เช่นกรณีการกราดยิงในโรงเรียนที่ผ่านมา ในเวลาที่สังคมกำลังชุลมุนกับการชี้นิ้วโทษใครสักคน หรือหาตัว ‘คนผิด’ ไม่ว่าจะครอบครัว ครู โรงเรียน ชุมชน หรือใครก็ตามที่มีส่วนเกี่ยวข้อง สิ่งที่เราต้องทำอาจเป็นการย้อนกลับมามองและตั้งคำถามถึงตัวเราเองที่เป็นส่วนหนึ่ง และเป็น ‘สิ่งแวดล้อม’ ซึ่งหล่อหลอมเด็กๆ และจำเป็นต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบกับปัญหาของพวกเขาเหล่านั้นไม่น้อยไปกว่ากันอย่างเข้าใจและลงมือทำอะไรสักอย่างอย่างจริงจัง &nbsp;อ้างอิง<a href="https://psyche.co/ideas/dont-turn-away-from-tragedy-but-do-witness-intentionally" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://psyche.co/ideas/dont-turn-away-from-tragedy-but-do-witness-intentionally</a><a href="https://art4d.com/2019/07/how-should-we-react-to-the-images-of-violence" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://art4d.com/2019/07/how-should-we-react-to-the-images-of-violence</a>

เพราะสุดท้ายแล้ว แม้โลกออนไลน์จะทำให้เรา ‘ติดต่อ’ กันได้ง่ายขึ้น แต่สิ่งที่มนุษย์ยังคงแสวงหาไม่เคยเปลี่ยน นั่นคือการได้ ‘เชื่อมโยง’ กันอย่างแท้จริง และบางที สิ่งที่กำลังกลับมาอาจไม่ใช่แค่ยุคแอนะล็อก หากแต่เป็นความเป็นมนุษย์ที่ครั้งหนึ่งเราเคยหลงลืมไปท่ามกลางโลกดิจิทัล

ในยุคออนไลน์ ผู้คนกลับโหยหาการเจอหน้ากัน เวิร์กช็อป คลับอ่านหนังสือ และคอมมูนิตี้ออฟไลน์ จึงได้รับความนิยมมากขึ้น นอกจากทักษะใหม่ และการเชื่อมต่อกับผู้คนแล้ว ยังได้ความรู้สึกว่า “เราเป็นส่วนหนึ่งของอะไรบางอย่าง”

ครั้งหนึ่ง ความหรูหราอาจเป็นการได้ตะโกนให้โลกรับรู้ถึงสิ่งที่ตัวเองมี แต่ในยุคที่ทุกคนเข้าถึงชีวิตของกันและกันได้เพียงปลายนิ้ว ความหรูหราอาจไม่ใช่การเปิดเผยทุกอย่างว่า ‘ฉันมี’ หากคือการที่เรายังมีบางอย่างที่สามารถเลือกเก็บไว้เป็นของตัวเองในพื้นที่ของตัวเองอย่างมีความสุข โดยไม่ต้องให้ใครรับรู้

Privacy is the new Luxury ความรักแบบเป็นส่วนตัวที่ไม่จำเป็นต้อง ‘โพสต์’
จากงานแต่งของป๊อบสตาร์ ‘Taylor Swift’ ที่เลือกเก็บโมเมนต์สุดพิเศษล้ำค่าไว้แค่กับตัวเองและคนสนิท โดย ‘ไม่ลงโซเชียล’ เพราะบางโมเมนต์ของชีวิตก็ไม่จำเป็นต้องตะโกนให้โลกรับรู้

ในทุกๆ วัน เราทุกคนต่างมีภารกิจหรือเช็กลิสต์มากมายที่จำเป็นต้องทำ แล้วในบรรดาสิ่งเหล่านั้น เราได้ทำเพื่อตัวเองบ้างหรือเปล่า? ใน 1 วัน เรามีเวลาให้ตัวเองมากน้อยแค่ไหนกัน? MIRROR จึงรวบรวม 7 กิจกรรมและสถานที่น่าสนใจประจำเดือนกรกฎาคม ซึ่งจะทำให้ทุกคนได้หยุดพักจากเรื่องราวรอบตัว และหันกลับมามีเวลาให้ตัวเองอย่างแท้จริง

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Mind

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

MIRROR TEAM

RELATED

HOT TOPICS