ชวนรู้จัก ‘Nollaig na mBan’ หรือ Women's Christmas ‘วันคริสต์มาสของผู้หญิง’ ในวันที่ 6 มกราคม ที่สาวๆ ไอริชจะใช้วันนี้ ‘พักผ่อน’ และ ‘ฉลอง’ ให้กับตัวเอง เพื่อเป็นการเน้นย้ำถึงความเก่งของพวกเธอ ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิงตามขนบที่เป็นแม่บ้าน หรือจะผู้หญิงทำงานนอกบ้านที่ใช้ชีวิตตามอิสระของตัวเอง

วันที่เหล่าแม่บ้านหยุดทำงานบ้านแล้วให้ผู้ชายทำแทนบ้าง และวันที่สาวๆ ที่ไม่ได้เป็นแม่บ้าน ฉลองให้กับตัวเอง...เดือนมกราคม ที่ไอร์แลนด์ มี ‘วันคริสต์มาสผู้หญิง’ หรือ Nollaig na mBan ซึ่งสาวไอริชใช้ ‘พักผ่อน’ เพื่อตอบแทนความเก่งของทั้งตัวเองและผู้หญิงทุกคน

ตามความเข้าใจของทุกคนแล้ว เทศกาลสำคัญอันอบอุ่นที่หลายคนรอคอยอย่าง ‘คริสต์มาส’&nbsp;จะตรงกับวันที่ 25 ธันวาคม ของทุกปี แต่รู้หรือไม่ว่า สำหรับ ‘ประเทศไอร์แลนด์’&nbsp;เขามีวันคริสต์มาสในปฏิทินอีกวันที่ไม่ได้อยู่ช่วงสิ้นปี แต่อยู่ช่วงต้นปีแทน! นั่นคือวันที่ 6 มกราคม แถมยังพิเศษมากๆ ตรงที่มันเป็น&nbsp;‘วันคริสต์มาสของผู้หญิง’&nbsp;ที่สาวๆ ไอริชจะใช้วันนี้ ‘พักผ่อน’ และ ‘ฉลอง’ ให้กับตัวเองโดยเฉพาะ เพื่อเป็นการเน้นย้ำถึงความเก่งของพวกเธอ ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิงตามขนบที่เป็นแม่บ้าน หรือจะผู้หญิงทำงานนอกบ้านที่ใช้ชีวิตตามอิสระของตัวเอง ก็ล้วนน่าปรบมือให้กับตัวเองด้วยกันทั้งนั้นโอกาสนี้ เราเลยอยากชวนรู้จัก ‘Nollaig na mBan’&nbsp;หรือ Women's Christmas ซึ่งตรงกับวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ (Epiphany) ของศาสนาคริสต์ และยังเป็นช่วงสิ้นสุด 12 วันของเทศกาลคริสต์มาสพอดิบพอดี ทำให้พื้นเพในอดีตของวันนี้ที่จัดให้เป็นวันคริสต์มาสของผู้หญิงนั้นมาจากการที่โดยปกติแล้วช่วงเทศกาลคริสต์มาส ถือเป็นช่วงเวลาที่ผู้หญิงซึ่งเป็น ‘แม่บ้าน’ มักจะรับหน้าที่ในการเตรียมงานคริสต์มาสทั้งหมดตามบทบาททางเพศที่เข้ามามีอิทธิพล ทั้งตกแต่งบ้าน ซื้อของขวัญ ทำอาหาร ดูแลความเรียบร้อย และอื่นๆ อีกมากเพื่อให้คริสต์มาสเป็นวันที่พิเศษสำหรับครอบครัวซึ่งเมื่อคริสต์มาสจบลง วันที่ 6 มกราคม จึงกลายเป็นวัน ‘พัก’ ของพวกเธออย่างเต็มที่ พวกเธอจะสังสรรค์กับเพื่อนๆ ใช้ชีวิตของตัวเองกับเพื่อนฝูง บางคนก็ไปปาร์ตี้ที่บ้านเพื่อน ร้านอาหาร หรือจะไปผับก็มี ที่สำคัญพวกเธอจะไม่ทำงานบ้านใดๆ ปล่อยให้งานบ้านนั้นเป็นหน้าที่ของ ‘ผู้ชาย’ ทำแทนบ้าง ซึ่งการฉลองนี้ก็เพื่อตอบแทนความเก่งและความเหน็ดเหนื่อยของตัวเองที่ทำงานหนักตลอดเวลาที่ผ่านมา&nbsp;ว่ากันตามตรง การโยนภาระหน้าที่ให้ผู้หญิงเป็นคนแบกความรับผิดชอบในการดูแลบ้านทั้งหมดก็อาจเป็นความไม่แฟร์บางอย่างหากพวกเธอไม่ได้อยากจะทำมันจริงๆ แต่ถูกคาดหวังหรือกดดันให้ทำอยู่ฝ่ายเดียว แต่พอโลกค่อยๆ เปิดกว้างมากขึ้นตามยุคสมัย บทบาทของผู้หญิงไม่ได้ถูกยึดโยงว่าต้องเป็นแม่บ้านเท่านั้นอีกต่อไป แม้คงจะยังมีบางคนที่อาจจะยังถูกคาดหวังให้เป็นแม่บ้านแม้ไม่ได้อยากเป็น แต่ก็มีพวกเธออีกหลายคนที่สามารถ ‘เลือกเอง’ ว่าจะเป็นแม่บ้านก็ได้ถ้าอยากจะเป็น หรือบางคนก็อาจจะตกลงกับคนรักในการช่วยกันทำงานบ้านก็มีเหมือนกัน แต่ถ้าไม่อยากเป็นแม่บ้านจริงๆ หลายคนก็เลือกเส้นทางของตัวเอง ไปทำอาชีพที่อยากจะทำจริงๆ ดังนั้นความหมายของวันหยุดนี้จึงเปลี่ยนไป จากที่เคยเป็นวันหยุดสำหรับแม่บ้านตามขนบ กลายเป็นวันที่ผู้หญิงไอริช ‘ทุกคน’ พักผ่อนและเฉลิมฉลองให้กับตัวเองและปาร์ตี้กันอย่างสนุกสนานกับเหล่าเพื่อนสาว หรือกระทั่งบางคนยังใช้วันนี้เพื่อสร้างพลังแก่ผู้หญิงทุกคนผ่านประเด็นต่างๆ ทั้งการพบปะพูดคุยกันเป็น girl talk แชร์ประสบการณ์ หรือฮีลใจกันในเรื่องต่างๆ หรือจะมาแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม ถกประเด็นการเมือง รวมถึงขับเคลื่อนในสิ่งที่ตัวเองเชื่อ ฯลฯMary McAuliffe นักประวัติศาสตร์ ที่เติบโตมากับประเพณี Nollaig na mBan ได้อธิบายไว้ว่าการได้จัดดินเนอร์เล็กๆ และนั่งจิบไวน์กันของเหล่าสาวๆ “เป็นการแสดงความขอบคุณสำหรับงานทั้งหมดที่ผู้หญิงทำมาตลอดช่วงคริสต์มาส” ขณะที่ Jane Casey ผู้เป็นนักสื่อสารทางประวัติศาสตร์ชาวไอริช (history communicator) ก็กล่าวกับ TODAY.com ไว้อย่างน่าสนใจถึงอีกมุมว่า วันหยุดนี้อาจมีรากฐานมาจาก misogynistic หรือ การดูถูกผู้หญิง เนื่องจากมีที่มามาจากการให้รางวัลผู้หญิงที่ตรงกับบทบาททางเพศแบบดั้งเดิม ซึ่งเราคิดว่ามันอาจหมายถึงการที่ให้ผู้หญิงหยุดแค่ 1 วัน แล้วสุดท้ายพวกเธอก็ต้องกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมต่อในวันต่อๆ ไป โดยที่พวกเธออาจจะไม่ได้มีโอกาสสร้างข้อตกลงที่เฮลตี้กับสามีหรือคนรักเนื่องจากบางคนก็ไม่ได้มีอำนาจต่อรอง&nbsp;โดย Casey บอกว่าตลอดช่วงศตวรรษที่ 19 “ผู้หญิงจะหยุดพักผ่อนในวันที่ 6 มกราคม พวกเธอไปพบปะเพื่อนฝูง และไปผับ ซึ่งสมัยนั้นเป็นเรื่องแปลกใหม่ เพราะผู้หญิงเคยไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าผับ” นั่นจึงสามารถมองได้หลายมุม เพราะอีกมุม นี่ก็เป็นจุดเริ่มต้นในการให้อำนาจผู้หญิงได้มีอิสระในวันนั้นเต็มๆ ในยุคที่ผู้หญิงยังไม่มีสิทธิ์มีเสียงมากนัก และว่ากันตามตรง ก็อาจจะมีผู้หญิงบางส่วนตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันที่ยังคงทำงานบ้านในวันนี้อยู่ก็ได้ เพราะไม่ได้รับอนุญาตให้หยุดจริงๆ หรือกระทั่งรู้สึกผิดที่จะหยุด ทั้งๆ ที่พวกเธอก็ควรจะได้มีวันหยุดพักของตัวเองCasey ก็ย้ำว่า “คนรุ่นใหม่ได้ละทิ้งประเพณีที่ผูกติดกับบทบาททางเพศที่อาจล้าสมัยไปแล้ว และนำวันดังกล่าวกลับมาใช้เป็นโอกาสในการเฉลิมฉลองการมีส่วนร่วมของผู้หญิงทั้งทางวัฒนธรรม ศิลปะ การเมือง และการใช้ชีวิตประจำวันในฐานะมิตรภาพของสาวๆ การสร้างความสัมพันธ์ และคอมมูนิตี้”การปรับเปลี่ยนตามยุคสมัยนี้ McAuliffe กล่าวว่ามันยังรวมถึงการฉลองให้กับความหลากหลายของผู้หญิงในยุคนี้ที่รวมทั้ง “ผู้หญิงวัยรุ่น ผู้หญิงสูงอายุ ผู้หญิงที่แต่งงานแล้ว ผู้หญิงโสด ผู้หญิงสเตรท ผู้หญิงเกย์ และผู้หญิงทรานส์ ที่ทุกคนต่างร่วมเฉลิมฉลอง” แก่นแท้ของวันนี้จึงเป็นการที่ผู้หญิงซัพพอร์ตผู้หญิงซึ่งกันและกัน&nbsp;และอย่างที่บอกไปว่า มันไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลองอีกต่อไป แต่มันรวมถึงการสร้างความตระหนักรู้เรื่องต่างๆ ไปพร้อมๆ กัน เช่น National Women’s Council ก็ได้ใช้วันนี้สร้างความตระหนักรู้เรื่อง ความรุนแรงในครอบครัว หรืออย่าง Christine Costelloe ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาองค์กร Breast Cancer Research ก็ใช้วันนี้สร้างความตระหนักรู้เรื่องมะเร็งเต้านมและเปิดระดมทุนเพื่อการกุศล เนื่องจากเธอสูญเสียคุณแม่ไปจากมะเร็งเต้านมในปี 2009 เธอกล่าวว่า “Nollaig na mBan คือวันพิเศษที่เราสามารถยกย่องคุณูปการของผู้หญิงชาวไอริช และสามารถเป็นแพลตฟอร์มในการสร้างผลกระทบเชิงบวกเกี่ยวกับสุขภาพผู้หญิงได้”ไม่ว่าจะผู้หญิงรุ่นก่อนๆ หรือผู้หญิงรุ่นนี้ ที่เลี้ยงดูครอบครัวและจัดการทุกอย่างในบ้าน พวกเธอล้วนควรถูกชื่นชมในสิ่งพวกเธอทำมาโดยตลอด เช่นเดียวกับผู้หญิงที่แม้จะไม่เดินตามรอยบทบาททางเพศ ไม่ได้เป็นแม่บ้าน ไม่ได้มีลูก หรือไม่ตรงนิยามของผู้หญิงตามกรอบของสังคม ก็ควรถูกชื่นชมในการตั้งใจใช้ชีวิตของตัวเองมาจนถึงทุกวันนี้แบบที่ไม่ได้ทำให้ใครเดือดร้อน เพราะผู้หญิงทุกคน ควรถูกมองเห็นในฐานะ ‘ผู้หญิงคนหนึ่ง’ ที่มีคุณค่าและพิเศษในแบบของพวกเธออ้างอิง:<a href="https://www.today.com/parents/moms/nollaig-na-mban-meaning-womens-christmas-ireland-rcna251025" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.today.com/parents/moms/nollaig-na-mban-meaning-womens-christmas-ireland-rcna251025</a><a href="https://www.nationalgeographic.com/history/article/the-history-of-ireland-women-christmas-nollaig-na-mban" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.nationalgeographic.com/history/article/the-history-of-ireland-women-christmas-nollaig-na-mban</a><a href="https://theconversation.com/how-irelands-nollaig-na-mban-evolved-from-a-day-off-housework-to-a-celebration-of-womens-achievements-220428" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://theconversation.com/how-irelands-nollaig-na-mban-evolved-from-a-day-off-housework-to-a-celebration-of-womens-achievements-220428</a><a href="https://www.independent.ie/life/family/how-to-celebrate-nollaig-na-mban-womens-little-christmas-today/34338612.html" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.independent.ie/life/family/how-to-celebrate-nollaig-na-mban-womens-little-christmas-today/34338612.html</a>

Rebecca Young คือนักเรียนชาวสก็อตแลนด์วัยเพียง 12 ปี ที่ได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งใน Girls of the Year ของนิตยสาร Times ในปีที่ผ่านมา ในฐานะผู้สร้างแรงบันดาลใจและช่วยเหลือชุมชน 

Rebecca Young เด็กหญิงวัย 12 ผู้ออกแบบ ‘ผ้าห่มไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์’ ให้คนไร้บ้านใช้ และเป็นหนึ่งใน Girls of the Year โดยนิตยสาร Time

ที่ญี่ปุ่นปีล่าสุดนี้ เจ้าหมาและเจ้าของมารับพรจากนักบวชและฟังบทสวดโบราณเพื่อเฉลิมฉลองเทศกาลเด็กที่รู้จักกันดีในชื่อ ชิจิ โกะ ซัน หรือ 7-5-3 ที่เป็นพิธีกรรมสำคัญสำหรับเด็กญี่ปุ่นที่อายุครบ 7 5 และ 3 ขวบ 

“ฉันไม่มีลูก แต่ฉันมีหมา” เทศกาลฉลองอายุ 7-5-3 ของญี่ปุ่น กับการปรับตัวในวันที่ไม่ค่อยมีเด็กเกิดใหม่ บางคนเลยหันไปฉลองให้สัตว์เลี้ยงแทน

จากจุดเริ่มต้นในคอนเสิร์ตของวง Coldplay เมื่อเดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว ซึ่งจัดขึ้นในเมือง บอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ และมีกิมมิค ‘Kiss Cam’ หรือการให้กล้องไปจับภาพแฟนเพลงที่มากันเป็นคู่รัก และหากกล้องจับคู่รักคู่ไหน ตามธรรมเนียมแล้วคู่นั้นก็ต้องจูบกัน แต่แล้วกิมมิคสนุกๆ น่ารักนี้ก็เปลี่ยนไปเป็นบรรยากาศชวนอึดอัดทันที เมื่อกล้องเจ้ากรรมดันเเพนไปจับภาพหญิง-ชายคู่หนึ่งที่กำลังโอบกอดกันอยู่ในอ้อมเเขน จากนั้นชีวิตของพวกเขาก็ต้องเปลี่ยนไปหลังจากวินาทีนั้น 

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Thoughts

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

PATCHSITA PAIBULSIRI

RELATED

HOT TOPICS