“ไกลหัวใจ๋” เป็นวลีที่คิดค้นโดยใครไม่อาจรู้ แต่เป็นปรัชญาประจำตัวที่คุณยายผู้เป็นที่รักของศิลปิน ‘juli baker and summer’ (ป่าน - ชนารดี ฉัตรกุล ณ อยุธยา) ยึดถือไว้และจะบอกในสำเนียงแบบคนเหนือกับบรรดาลูกหลานของเธอเสมอ เวลาใครมีเรื่องราวให้ต้องเจ็บช้ำทั้งตั๋ว ทั้งหัวใจ๋ เหมือนเป็นวิธีปลอบของยายว่า เจ็บแค่ไหนก็ยังไกลหัวใจ และคงไม่ตายง่ายๆ หรอก (มั้งนะ… ฮืออ) 

Flying is not Scary ‘บ่น่ากั๋วเต้าใด’ 
นิทรรศการล่าสุดของ ‘ป่าน - juli baker and summer’ เรื่องเล่าจากความทรงจำที่มีต่อคุณยาย โบยบินสู่การเติบโต และความตายที่มันอาจไม่ได้น่ากลัวสักเท่าไร   

“ไกลหัวใจ๋” เป็นวลีที่คิดค้นโดยใครไม่อาจรู้ แต่เป็นปรัชญาประจำตัวที่คุณยายผู้เป็นที่รักของศิลปิน ‘juli baker and summer’ (ป่าน - ชนารดี ฉัตรกุล ณ อยุธยา) ยึดถือไว้และจะบอกในสำเนียงแบบคนเหนือกับบรรดาลูกหลานของเธอเสมอ เวลาใครมีเรื่องราวให้ต้องเจ็บช้ำทั้งตั๋ว ทั้งหัวใจ๋ เหมือนเป็นวิธีปลอบของยายว่า เจ็บแค่ไหนก็ยังไกลหัวใจ และคงไม่ตายง่ายๆ หรอก (มั้งนะ… ฮืออ)&nbsp;แล้ววันหนึ่งเมื่อความร่วงโรยมาถึง ยายผู้เคยเป็นหญิงแข็งแกร่งที่สุดคนหนึ่งของบ้าน ก็เดินทางเข้าสู่วาระสุดท้ายของชีวิตเหมือนเช่นทุกๆ คน ความเปลี่ยนแปลงนี้ได้สลับบทบาทหน้าที่ของลูกหลานซึ่งยายเคยดูแลปลอบหัวใจ ให้กลายมาเป็นคนดูแลยายแทน ซึ่งตลอด 8 ปีของกระบวนการที่คนคนหนึ่งค่อยๆ เดินสู่วาระนั้น ช่วยให้ ‘ป่าน - juli baker’ ได้เรียนรู้อีกหนึ่งรสชาติของชีวิตแบบหาที่ไหนไม่ได้ มันประกอบสร้างชีวิตเธอ และยังคงทำให้ครุ่นคิดถึงมาจนถึงทุกวันนี้จากการหวนคิดถึงยาย จึงกลายเป็นการบอกเล่าประสบการณ์ร่วมของผู้ที่ต้องดูแลใครสักคนช่วงเวลาเปราะบางของชีวิต ในฐานะ ‘ผู้ดูแล’ (Caregiver) งานที่มักจะครอบไว้ด้วยมายาคติของคำว่า ‘หน้าที่’ หรือ ‘ความกตัญญู’ จนทำให้คนที่อยู่เบื้องหลังงานอันหนักหนานั้นอาจไม่ได้ถูกมองเห็นเท่าที่ควร&nbsp;ผลงานล่าสุดที่ชื่อว่า ‘Flying is not Scary - บ่น่ากั๋วเต้าใด’ ของป่านชุดนี้ คือเรื่องเล่าถึงช่วงเวลาระหว่างเธอกับยายที่ทั้งหนักหนาและน่าจดจำเหล่านั้น จนถึงวันที่คนสองคนต้องออกบิน คนหนึ่งบินสู่ความสดในของวัยหนุ่มสาว ขณะที่อีกคนหนึ่งบินสู่ความตาย&nbsp;แม้จะฟังดูน่าหวาดหวั่นไม่น้อยไปกว่ากัน แต่ไม่ว่าอย่างไร ทั้งสองเส้นทางอาจไม่ได้น่ากลัวเท่าไร และอาจจะยังไกลหัวใจแบบที่ยายว่าไว้ก็ได้… &nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73ag67PWQXIvuXZszFUBkWnEke9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73ag67PWQXIvuXZszFUBkWnEke9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">“ยายเป็นคนแข็งแกร่ง ส่วนเราเป็นคนเซ้นซิทีฟ” ป่าน juli baker เล่าถึงคุณยายของเธอ&nbsp;“ยายเป็นคนลำปาง แต่ย้ายมาอยู่กรุงเทพฯ ตั้งแต่เราเกิด เพื่อมาช่วยแม่เลี้ยงเรา เขาเองก็เป็นแม่เลี้ยงเดี่ยวที่เลี้ยงลูก 5 คนตามลำพัง เพราะคุณตาเสียตั้งแต่แม่เราเด็กๆ แล้วยายก็เริ่มแก่มากขึ้น จนกระทั่งเขาเสียตอนอายุ 96 เราสงสารเขานะ ตอนท้ายๆ เขาเหมือนไม่ได้มีชีวิตเท่าไรแล้ว” &nbsp;การเป็นผู้ดูแลยายที่แก่ชราและล้มป่วยมาตลอด 8 ปีของป่าน ทำให้เธอค้นพบช่วงเวลาหนักหนาที่สุดครั้งหนึ่ง วันที่เธอบอกว่า “เหมือนจิตใจอยู่ในโรลเลอร์โคสเตอร์”“ตอนนั้นเรากำลังอยู่ในช่วงยี่สิบต้นๆ ถึงปลาย เป็นช่วงเวลาที่เราจะรู้สึกว่า ‘เห้ย ไม่แฟร์เลย ทำไมเราไม่ได้ออกไปใช้ชีวิต ทำไมต้องเป็นเราที่เฝ้ายาย’ อะไรแบบนั้น แล้วเราก็ทำอะไรบางอย่าง และรู้สึกผิดกับสิ่งที่ทำลงไปอยู่หลายครั้ง” &nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aj19l9kmeDWJPaCzmx7b36Ie9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aj19l9kmeDWJPaCzmx7b36Ie9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">แต่ความไม่สบายตัวในวันนั้น ไม่เพียงหล่อหลอมประสบการณ์ชีวิตและประกอบสร้างตัวเธอขึ้นมาจนวันนี้ การเป็นดูแล ยัง ‘สอน’ ให้เธอมองเห็นคนตัวเล็กๆ ที่อยู่เบื้องหลังหน้าที่เหล่านั้นด้วย แม้พวกเขาจะยังคงถูกโลกหลงลืม ทิ้งให้เผชิญกับความทุกข์ที่อธิบายกับใครแทบไม่ได้อยู่บ่อยครั้ง&nbsp;“เราอยากเล่าถึงบทบาทนี้ในเลนส์ของแรงงาน เพราะการเป็นผู้ดูแล (Caregiver) คือแรงงานแบบหนึ่ง ซึ่งคนส่วนใหญ่จะชอบมองว่ามันเป็นหน้าที่ของลูกหลาน แต่สำหรับเรา เรารู้สึกว่ามันก็เป็น ‘งาน’ ด้วยเหมือนกัน เพราะต้องใช้ทั้งสกิลมากมาย ไหนจะ Drain ทั้งพลังงาน และอารมณ์ แต่คนที่ทำงานนี้ กลับไม่ค่อยถูกพูดถึง เพราะมันเป็นงานที่เกิดขึ้นในบ้าน และอาจจะต้องทำภายใต้ความรัก ความกตัญญู หรืออะไรก็ตาม”&nbsp;“ตอนท้ายๆ ของยายที่เขาเริ่มป่วยหนักและเข้าสู่ช่วงติดเตียง เคยมีเสนอเหมือนกันว่าลองส่งเขาไปบ้านที่รับดูแลผู้ป่วยไหม แต่กลับถูกมองว่าเป็นการผลักไสยายออกไป ซึ่งเรามองว่าในทางกลับกัน คนแก่เอง เขาก็คงไม่อยากให้เราต้องทรมาน เพราะเขาเองก็ทรมานมากๆ ด้วย บางครั้งเราว่าการไปอยู่ในมือของผู้ที่เขามีความเชี่ยวชาญในการดูแลคนป่วยก็อาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73akFEP3xAp1V20LbPmsYGiXuMNoe9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73akFEP3xAp1V20LbPmsYGiXuMNoe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aj3IowpwEXRUCls1a2h8tYhwICYe9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aj3IowpwEXRUCls1a2h8tYhwICYe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">“พอพูดเรื่องนี้ มันเลยหนีเรื่องรัฐไปไม่ได้ เพราะตอนที่เราต้องเฝ้ายายในโรงพยาบาลรัฐ เราก็ได้มองเห็นเรื่องต่างๆ เหล่านี้ในมุมของผู้ดูแลเหมือนกัน เราเห็นคนแก่ที่เป็นอย่างยายเราซึ่งเขาก็คงไม่ได้อยากเป็นภาระกับลูกหลาน แต่มันไม่มีทางเลือกอะไรให้เขาเลย” &nbsp;ช่วงเวลาของการดูแลยาย ยังทำให้ป่านตั้งคำถามถึง ‘ความตาย’ อยู่บ่อยๆ เธอบอกว่าการเรียนรู้มันตรงหน้า เป็นอีกรสชาติหนึ่งที่เธอไม่เคยสัมผัส และมันมีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการมีชีวิตอยู่ &nbsp;“เราว่าไม่ใช่ทุกคนที่จะเคยมีประสบการณ์การเป็นผู้ดูเเล ถ้าเป็นครอบครัวที่มีฐานะหน่อยเขาก็อาจจะจ้างพยาบาล จ้างคนดูแล ตรงนี้แหละที่น่าจะทำให้ประสบการณ์ที่เรามีต่อคนแก่ในบ้านแตกต่างกันออกไป” &nbsp;“สำหรับเรา มันอาจจะทำให้ง่ายขึ้นมั้ง เวลาที่ความตายเกิดขึ้นกับคนต่อไปในครอบครัว หรือคนที่เรารัก อาจจะทำให้จัดการอะไรเป็นระบบมากขึ้น ซึ่งจริงๆ เราเองก็ชวนพ่อแม่มาคุยวางแผนเรื่องนี้กันบ่อยๆ เหมือนกันว่า ใครอยากได้อะไรแบบไหน หรือแม้แต่ตัวเราเองที่ก็ยังไม่รู้แน่ชัดว่าอยากได้สิ่งใด ถึงวันนั้นอาจมีกฎหมายการุณยฆาตแล้วก็ได้ ซึ่งส่วนตัวเราคิดว่ามันก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งของชีวิต”&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73agwoDHta3Fzydfszp1V2o1GQGUe9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73agwoDHta3Fzydfszp1V2o1GQGUe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">บนผืนผ้าใบขนาดใหญ่ เป็นภาพคอลลาจจากเศษผ้าบาติกที่ป่านเรียนรู้การย้อมด้วยตัวเองเป็นครั้งแรก เพื่อทริบิวต์ให้กับผ้าถุงลายดอกตัวเก่งที่ยายมักจะชอบใส่ ภาพดงต้นกล้วยข้างบ้านที่ยายชอบทำทอดมันหัวปลีให้กิน ชุดลายดอกสีสดสำหรับใส่ไปงานศพของยายที่ป่านคิดว่าถ้ายายรู้คงขำแน่ๆ Love Language ของยายที่ชอบให้เอาหน้าผากมาชน จนถึงภาพยายนั่งอยู่บนเครื่องบิน มีฉากหลังเป็นวิวท้องฟ้า พระอาทิตย์ขึ้นและตกเมื่อมองลงมาจากหน้าต่าง&nbsp;ทั้งหมดเป็นเรื่องเล่าจากความทรงจำต่อยายผู้แข็งแกร่ง ผู้หญิงที่โตมาก็แต่งงาน มีลูก เลี้ยงลูก เป็นแม่ เป็นเมีย โดยที่ไม่รู้ว่าได้ทำตามความฝันของตัวเองไหม แต่ในวันนี้ ยายที่ไม่เคยมีโอกาสนั่งเครื่องบินเลยสักครั้งในชีวิต อาจได้ ‘ออกบิน’ แล้วจริงๆ สักที &nbsp;&nbsp;“ยายเขาไม่น่าจะได้ใช้ชีวิตของตัวเองสักเท่าไร ส่วนเราก็น่าจะเป็นผู้หญิงคนแรกในประวัติศาสตร์ของบ้านที่อายุ 30 แล้ว ยังมีเช้าวันอังคารที่ได้ตื่นมานอนดูซีรีส์อยู่เลย (หัวเราะ) แต่เราคิดว่ายายก็น่าจะอยากให้เราได้ใช้ชีวิตแบบนี้แหละ” ป่านเล่าถึงการทำโชว์นี้ที่ยังเป็นเหมือน ‘Closure’ ระหว่างเธอกับยาย ผู้เคยบอกเอาไว้ว่าไม่ชอบสีดำ ไม่ชอบอะไรเศร้าๆ และอยากให้การจากไปของยายสดใส เหมือนเป็นการเฉลิมฉลองของชีวิต &nbsp;&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aslAsjeThil7PdRKsfARdVAe9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aslAsjeThil7PdRKsfARdVAe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73airYdXbJq5p1V2Is1a2hrD1kp1V20p1V2If4e9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73airYdXbJq5p1V2Is1a2hrD1kp1V20p1V2If4e9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">“สำหรับเรานะ ด้วยความเป็นยายน่ะ ก็รักกันบ้าง ตีกันบ้าง เป็นความตลกๆ ซะมากกว่าด้วยซ้ำในความสัมพันธ์ระหว่างเรากับยาย ซึ่งเราก็อยากให้คนที่มาดู นึกถึงความรู้สึกของแต่ละคนกับยายของเขาว่าเป็นอย่างไรด้วยเหมือนกัน”&nbsp;“ยายไม่เคยขึ้นเครื่องบิน แต่เราเป็นคนเดินทางเยอะ เวลาเขาเห็นเรากลับมาบ้าน เขาก็จะถามว่า “อีน้อง ขึ้นเครื่องบินมันน่ากั๋วว่า” แล้วเราก็จะตอบยายว่า “บ่น่ากั๋วเต้าใด” คำว่า Flying ของเราก็คงคล้ายๆ แบบนั้น มันอาจหมายถึงอิสรภาพของชีวิตนี่แหละ”&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73ajhTuYs1a2hxnMuBD0YtPuzHt4Ie9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73ajhTuYs1a2hxnMuBD0YtPuzHt4Ie9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aiBvyfc5XKRIHAI3Wo5s1a2hlH0e9vA1.jpg" data-id="103325" data-url="https://media.thairath.co.th/image/4aeNGp1V2OaDtjy8WDM4f73aiBvyfc5XKRIHAI3Wo5s1a2hlH0e9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">--นิทรรศการ Flying is not Scary – บ่ น่ากั๋วเต้าใด&nbsp;โดยศิลปิน Juli Baker and Summer&nbsp;จัดแสดงที่ River City Bangkok ชั้น 3 (RCB Galleria 5)&nbsp;ตั้งแต่วันที่ 13 สิงหาคม ถึง 20 กันยายน 2569 เวลา 10.00–20.00 น.&nbsp;เข้าชมฟรี

Limhanbee หรือ Hanbee ช่างสักหญิง ณ กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ซิกเนเจอร์ที่โดดเด่นของเธอ คือรอยสักที่เลียนแบบ ‘รอยฟกช้ำ’ ที่ย้ำว่า “งานศิลปะของฉันไม่ใช่การเชิดชูความรุนแรง แต่เป็นการยอมรับว่าความเจ็บปวดมันเกิดขึ้นจริง ไปพร้อมๆ กับค้นหาความหมายของมันผ่านการเผชิญหน้า”

รอยสักเลียนแบบรอยฟกช้ำของ ‘Limhanbee’ ช่างสักหญิงแห่งกรุงโซล กับงานศิลปะที่เป็นตัวแทนบันทึกหลากความหมายของรอยช้ำ ซึ่งลูกค้าสามารถนิยามมันด้วยตัวเอง

หลายคนอาจรู้จักชื่อ Serena Joy มาก่อน จากนิยาย/ซีรีส์ The Handmaid's Tale ของ Margaret Atwood ซึ่งเป็นตัวละครแม่บ้านชนชั้นสูงที่เป็นหนึ่งในผู้นำทางความคิดที่ผลักดันให้เกิดระบอบกิเลียด (Gilead) ซึ่งเป็นระบอบเผด็จการทางศาสนาที่กดขี่ผู้หญิงอย่างรุนแรง

serena joy บทเพลงใหม่จาก Olivia Rodrigo ที่หยิบยืมชื่อตัวละครจาก The Handmaid's Tale มาย้ำเตือนผู้หญิง ว่าการสนับสนุนปิตาธิปไตยไม่ได้หมายความว่าเราจะรอดจากการถูกกดขี่

วัฒนธรรม Fix คู่จิ้น BL และ GL กำลังทำให้ ‘การยุติพาร์ตเนอร์’ เป็นเหมือน ‘การเลิกรา’ เมื่อนักแสดงทั้งสองต้องตัดขาดความสัมพันธ์ และห่างเหินต่อกัน ทั้งที่การเปลี่ยน ‘คู่แสดง’ ควรเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ในอุตสาหกรรมบันเทิง

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Art

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

NUT LELAPUTRA

RELATED

HOT TOPICS