เราทุกคนอาจเคยมีช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยคำถามและความสงสัยในตัวเอง จริงๆ แล้วเราเป็นใคร กำลังทำอะไรอยู่ หรือคุณค่าของตัวเราที่แท้จริงคืออะไร เช่นเดียวกับช่วงเวลาที่ ‘อีฟ - สุกาญจนา กาญจนบัตร’ ศิลปินผู้ทำงานเซรามิกมาตลอด 10 ปี เป็นศิลปินในพำนัก ณ ประเทศจีน เกิดคำถามมากมายเหล่านี้กับตัวเอง ถึง ‘คุณค่า’ ทั้งในตัวงานและตัวเธอเองที่ผ่านมา 

Threaded into Porcelain นิทรรศการที่ศิลปินเครื่องปั้นดินเผา ‘อีฟ - สุกาญจนา กาญจนบัตร’ ถักทอชีวิตและความฝันของแม่ ลงบนผลงานเซรามิก 

“I don't think there's any artist of any value who doesn't doubt what they're doing.”&nbsp;-&nbsp;Francis Ford Coppola<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a4kmUrtKOus1a2hTyb9nW7rFh7Me9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a4kmUrtKOus1a2hTyb9nW7rFh7Me9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">เราทุกคนอาจเคยมีช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยคำถามและความสงสัยในตัวเอง จริงๆ แล้วเราเป็นใคร กำลังทำอะไรอยู่ หรือคุณค่าของตัวเราที่แท้จริงคืออะไร เช่นเดียวกับช่วงเวลาที่ ‘อีฟ - สุกาญจนา กาญจนบัตร’ ศิลปินผู้ทำงานเซรามิกมาตลอด 10 ปี เป็นศิลปินในพำนัก ณ ประเทศจีน เกิดคำถามมากมายเหล่านี้กับตัวเอง ถึง ‘คุณค่า’ ทั้งในตัวงานและตัวเธอเองที่ผ่านมา สิ่งที่เคยทำ กำลังทำอยู่ และจะทำต่อไปนั้นคืออะไรกันแน่ เพราะสำหรับคนทำงานสายงานศิลปะที่จะว่าไปแล้วก็ไม่เคยง่าย ในการต้องต่อสู้กับความเป็นจริง นั่นคือการอยู่รอดของปากท้อง ไปพร้อมการสร้างงานที่จำเป็นต้องตอบสนองคุณค่าอะไรบางอย่างอยู่เสมอ&nbsp;จนกระทั่งวันที่อีฟได้โทรกลับบ้านไปหาแม่ เล่าถึงความรู้สึกติดขัดเหล่านี้ กลับทำให้เธอได้คำตอบบางอย่าง นั่นคือความรู้สึก ‘โชคดี’ ที่ได้ทำในสิ่งที่อยากทำ จนถึงตอนนี้ก็ยังเป็นคนหนึ่งที่ได้วิ่งตามความฝันของตัวเองอยู่อย่างอิสระ &nbsp;“การคุยกับแม่เรื่องนี้ ทำให้นึกย้อนกลับไปสงสัยว่า แล้วแม่เราเขาจะเคยมีไหมนะ ความฝันของเขา แบบที่เรามี” อีฟ เล่า&nbsp;“ตอนสาวๆ แม่เราเคยเป็นช่างเย็บผ้า เขาเรียนจบโรงเรียนสอนตัดเสื้อระพีที่กรุงเทพฯ แล้วกลับมาเปิดร้านและโรงเรียนสอนตัดเย็บที่บ้านของอาม่าเราในอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี แต่เขาหยุดตัดเสื้อไปตอนที่เราเกิด มันทำให้เราคิดว่า เออ แม่เขาก็มีสิ่งที่เขาอยากทำ มีความฝันของเขา แต่ก็ต้องหยุดทำไป เพราะต้องเลี้ยงพี่ชายเรา เลี้ยงเรา เราเองที่เกิดและโตมาในบ้านหลังนั้นก็ยังทันได้เห็นอุปกรณ์ตัดเย็บผ้าของแม่ที่เขาเก็บไว้ทุกอย่าง แต่เราก็ไม่เคยเห็นเขาทำงานอีกเลยตั้งแต่เราเด็กๆ แล้ว” &nbsp;&nbsp;Threaded into Porcelain คือนิทรรศการเซรามิกชุดล่าสุดที่อีฟใช้แทนจดหมายรักส่งถึงแม่ โดยนำกระบวนการการทำงานตัดเย็บผ้าที่แม่ของเธอเคยทำ มาใส่ไว้ในงานผลงานเซรามิกหลากหลายรูปทรง เพื่อบันทึกลวดลาย ฝีเข็ม รอยเย็บบน ‘ผ้า’ ที่แม่รัก ลงบน ‘ดิน’ ที่เป็นตัวตนของเธอ และนั่นเองไม่เพียงเป็นการบันทึกความทรงจำระหว่างเธอกับแม่ให้คงอยู่ หากมันยังเป็นการบรรจบกันของอดีต ปัจจุบัน และอนาคต คำตอบของคำถามที่เธอได้ให้กับตัวเองอย่างแจ่มชัดแล้วในวันนี้&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a46xGI3mwos1a2hs1a2he8lN4U5sKVwe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a46xGI3mwos1a2hs1a2he8lN4U5sKVwe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 10 ปีก่อน อีฟเริ่มต้นการทำศิลปะเครื่องปั้นดินเผาจากการเรียนรู้ด้วยตนเอง ผสมผสานประสบการณ์ที่ได้รับจากการเป็นผู้ช่วยศิลปินทั้งไทยและญี่ปุ่น เธอใช้เวลาไปกับการทดลองเทคนิคแปลกใหม่ เพื่อเรียนรู้และทำความเข้าใจธรรมชาติของเซรามิก ผลงานของเธอได้เข้าร่วมแสดงในนิทรรศการสำคัญๆ ทั้งไทยและต่างประเทศมากมาย ไม่ว่าจะเป็นรางวัลชมเชยจากการประกวด 2021 Cheongju International Craft Competition เมืองช็องจู ประเทศเกาหลีใต้ นอกจากนั้น เป็นศิลปินไทยคนแรกที่ได้เข้ารอบสุดท้ายในการประกวด 2025 Kogei World Competition ในมหกรรมศิลปะ 6th Triennale of Kogei เมืองคานาซาวะ ที่ประเทศญี่ปุ่น และได้เข้ารอบสุดท้าย The Blanc de Chine International Ceramic Art Award ครั้งที่ 3 และ 4 ซึ่งเป็นเวทีประกวดเซรามิกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศจีนด้วย<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7ap1V2s1a2hXI9ULmF6WmIh2ToLgoTEe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7ap1V2s1a2hXI9ULmF6WmIh2ToLgoTEe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/LkyQgAq2qHfATJqy5yuIEIUrZPQ181Z1cTPdzD0oBIEe9vA1.blob" style="box-sizing: inherit; cursor: pointer; padding: 0px 1px; max-width: 100%; width: auto; color: rgb(38, 38, 38); font-family: thongterm, sans-serif; font-size: 18px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;" class="fr-fil fr-dib">กระบวนการในงานชุด Threaded into Porcelain เริ่มต้นจากความคิดว่าจะทำอย่างไรกับวัสดุ 2 อย่างซึ่งมีความต่างกันมากๆ อย่างเซรามิกที่คงรูป และผ้าที่มีความลื่นไหล อีฟนำเศษผ้ามาทดลองตัดเย็บด้วยวิธีง่ายๆ แบบไม่ซับซ้อน เริ่มจาก 2 มิติ ทำต่อมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นโครงสร้างแบบ 3 มิติ แล้วนำลวดลายของผ้าที่ได้จากการเย็บ ใช้เป็นแบบของแม่พิมพ์ (Mold) เซรามิกในงานชุดนี้ ปรากฏว่าผลลัพธ์ที่ออกมาจากเตาเผาคือ ตัวผ้าได้หายไป แต่รอยเย็บบนผ้านั้นยังประทับอยู่บนงานเซรามิก&nbsp;“ผ้าเป็นวัสดุที่ไม่คงทน มันเปื่อย มันขาด และเสื่อมสภาพไปตามเวลา แต่เมื่อผ้ามาอยู่รวมกับดินที่ผ่านความร้อนสูงแล้ว มันจะกลายเป็นเครื่องปั้นดินเผาที่อยู่ไปได้อีกนานหลายปี เหมือนรอยด้าย กับฝีเย็บของแม่ก็จะถูกบันทึกไว้ในนั้น” &nbsp;“เรารู้สึกว่าเราโชคดีที่ได้ทำงานที่รัก ได้เดินตามความฝันของตัวเองไปเรื่อยๆ โดยไม่ต้องรับผิดชอบชีวิตใคร มันอาจจะยากลำบากในเส้นทางของมันบ้าง แต่ก็ไม่เคยมีใครมาห้ามไม่ให้เราทำ แต่สำหรับแม่เรา เขาอาจจะไม่เคยทำอะไรให้ตัวเองเลยก็ได้ตลอดชีวิตของเขา เราเคยถามแม่เหมือนกันนะว่า ถ้าเกิดแม่ไม่มีลูก เเม่จะยังตัดเสื้ออยู่ไหม ซึ่งเขาก็ตอบไม่ได้ เพราะเขาเองก็คงไม่เคยตั้งคำถามแบบนี้กับตัวเองเหมือนกัน แต่เรารู้ว่าแม่ภูมิใจในตัวเอง เขาจะชอบเล่าตลอดว่าคนนั้นคนนี้เคยเป็นลูกศิษย์เขานะ ซึ่งการที่คนคนหนึ่งจะสอนวิชาความรู้อะไรให้คนอื่นได้ เราว่าเขาก็ต้องเก่งพอตัวแหละ” &nbsp; &nbsp;“แม่ไม่ใช่คนพูดเก่ง ไม่ใช่คนที่ชอบบอกความต้องการของตัวเอง เขาจะเอาอะไร จะกินอะไรก็จะคอยถามคนอื่นก่อน ตามใจคนอื่นก่อนตลอด ซึ่งพอเราโตขึ้น เราคิดว่าตัวเราเองก็เป็นคนแบบนั้นนะ มันเหมือนความเป็นแม่อยู่ในตัวเราเสมอมา” &nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awsS1s37MOrRsuZOObHwUGwe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awsS1s37MOrRsuZOObHwUGwe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a2rcnn5dEUnt8hib3W2hafge9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a2rcnn5dEUnt8hib3W2hafge9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">นอกจากงานชุดนี้จะเป็นเหมือนการกลับไปค้นพบ และ ‘พูดกับแม่’ ที่อยู่ในตัวของเธอเองแล้ว สิ่งที่อีฟได้เรียนรู้จากการทำงานกับดินมาเกือบตลอดทั้งชีวิตก็คือการ ‘ยอมรับ’ สิ่งต่างๆ ที่ไม่สามารถควบคุมได้ ความผันแปร ความไม่แน่นอนว่ามันคือองค์ประกอบส่วนหนึ่งของธรรมชาติและชีวิต &nbsp;หนังสือที่เล่าเรื่องวิถีแบบเต๋า ชื่อ Tao Te Ching ซึ่งเขียนโดย Stephen Mitchell เป็นหนังสือที่อีฟบอกว่ามันเปลี่ยนชีวิต และแทรกอยู่ในชีวิตของเธอจริงๆ ทุกช่วงเวลาที่รู้สึกติดขัดสับสนในการทำงานหรือชีวิต เธอจะหยิบมันกลับมาอ่านเพื่อหาคำตอบ เพราะตลอด 10 ปีท่ีทำงานศิลปะ เธอเป็นเหมือนกับศิลปินคนอื่นๆ ที่ความ ‘กลัวไม่ดีพอ’ ‘กลัวถูกตัดสิน’ คอยหลอกหลอนอยู่เสมอ&nbsp;“จริงอยู่ว่าเราทำงานแล้วมีความสุข แต่แล้วยังไงต่อ งานจะขายได้มั้ย ใครจะซื้อ จะเลี้ยงปากท้องยังไง หรือจะอยู่กับมันไปตลอดชีวิตได้จริงมั้ย ทุกคนน่าจะต้องเคยมีเควชชั่นพวกนี้กับตัวเองในแต่ละช่วงของชีวิต และการทำงานกับเซรามิกก็มีช่วงเวลาที่ยากลำบากมากๆ จนมีคำถามแบบนี้เกิดขึ้นกับเราอยู่ตลอด” &nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a0hdCwDFYCQys1a2hMQrmQAf5EMe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7a0hdCwDFYCQys1a2hMQrmQAf5EMe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awFCTJid5kXN80VugeU4TrQe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awFCTJid5kXN80VugeU4TrQe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">การไปเป็นศิลปินในพำนักในหลายๆ ประเทศ ทำให้อีฟได้พบผู้คนกลุ่มหนึ่งที่ทำงานกับดินเหมือนเธอ พวกเขารู้จักและเข้าใจว่าเธอกำลังทำอะไรอยู่โดยไม่มีคำถาม ไม่มีคำตัดสิน ณ ที่ที่หนึ่งทุกคนทำสิ่งเดียวกัน และทุกคนแค่ ‘ทำมันไป’ ด้วยความหลงใหล ประสบการณ์เหล่านี้เป็นเครื่องย้ำเตือนว่าให้กับอีฟว่า สิ่งที่เธอทำนั้นไม่ได้แปลกแยก“สภาพแวดล้อมในการทำงานแบบนั้นมันสำคัญนะ การได้อยู่กับกลุ่มคนที่เหมือนกัน เป็นชนเผ่าเดียวกัน เราว่ามันเหมือนเวลาที่เราทำงานกับวัสดุอะไรก็ตาม ต้องใช้เวลากับมันมากพอถึงจะเกิดเป็นสิ่งใหม่ๆ ขึ้นมาได้ สิ่งที่เป็นผลงานของเราจริงๆ”&nbsp;คำตอบที่อีฟได้รับในวันนี้ อาจไม่ได้ย้อนกลับไปตอบคำถามที่ตัวเธอเองสงสัย แต่เป็นการที่เธอ ‘เลิกสงสัย’ เมื่อนึกถึงสิ่งที่ทำอยู่ “เรามีความสุขกับมันแล้วนะ เหมือนเราตายได้แล้ว คิดว่าชีวิตนี้ก็คงต้องทำสิ่งนี้ไปเรื่อยๆ แหละ” &nbsp;&nbsp;<img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7as1a2h2srFb09gMPlSfp1V2WTiKhSce9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7as1a2h2srFb09gMPlSfp1V2WTiKhSce9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib"><img src="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awSKI5qp4RBAwMZTdv3pNFEe9vA1.jpg" data-id="103254" data-url="https://media.thairath.co.th/image/94wGntlZqa2QrSIL5ET7awSKI5qp4RBAwMZTdv3pNFEe9vA1.jpg" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">-นิทรรศการ Threaded into Porcelainโดย สุกาญจนา กาญจนบัตรจัดแสดงระหว่าง 11 กรกฎาคม - 16 สิงหาคม 2569ณ หอศิลป์ร่วมสมัยอาร์เดล ถ.บรมราชชนนี&nbsp;

“Make Friends เป็นเพลงที่เกี่ยวกับการไปโรงเรียน แล้วอยากเป็นเพื่อนกับ ‘ผู้หญิง’ บ้าง” การทำความรู้จักเพื่อนใหม่ของหนุ่มน้อยวัย 11 ขวบ ‘Pawitt’ หรือ ‘ภาวิต ไววิทยะ’ ที่ทั้งน่ารัก น่าเอ็นดู ผ่านเพลงติดหูแนวดิสโก้ยุค 70s ‘Make Friends’

ความคิดใสซื่อน่ารักของ ‘Pawitt’ (ภาวิต ไววิทยะ) ศิลปินตัวน้อยวัย 11 ที่ตกเหล่ามัมหมีด้วยเพลงเดบิวต์ ‘Make Friends’ ซึ่งอยากบอกผ่านเพลงว่า “เด็กผู้ชายกับเด็กผู้หญิงเป็นเพื่อนกันได้จริงๆ”

ความพยายามของ 'ทีม' เล็กๆ ที่ประกอบด้วยพ่อ แม่ เนเน่ และน้องชายวัย 4 ขวบผู้เป็นอีกกำลังใจ ได้ผลิดอกออกผลอย่างงดงาม เมื่อเด็กสาวจากภูเก็ตก้าวขึ้นไปแสดงความสามารถบนเวที America's Got Talent จนผู้ชมทั่วโลกได้รู้จักชื่อ 'เนเน่ รอยัล' และการเดินทางของเธอบนเวทีแห่งนี้ยังคงดำเนินต่อไป โดยแฟนๆ ชาวไทยสามารถร่วมส่งกำลังใจให้เธอในรอบถัดไป ซึ่งมีกำหนดออกอากาศในช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายนนี้

เบื้องหลังความสำเร็จของ 'เนเน่ รอยัล' คือทีมเล็กๆ ที่ชื่อว่า ‘ครอบครัว’ ที่ผลักดันความฝันของเด็กภูเก็ตวัย 16 ให้กลายเป็นโชว์ที่ผู้ชมทั่วโลกจดจำบนเวที America's Got Talent


ชากิราไม่ได้วิพากษ์วิจารณ์หรือตั้งคำถามต่อภาพจำความเป็นหญิง ความเป็นแม่และรัฐผ่านประโยคสั้นๆ ในคอนเสิร์ตเท่านั้น เพราะเมื่อเรามองผลงานที่ผ่านมาของเธอ จะพบว่าเธอสำรวจเรื่องนี้อย่างละเอียดและน่าสนใจเรื่อยมา

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Art

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

NUT LELAPUTRA

RELATED

HOT TOPICS