LadyMirror รู้ทุกเรื่องของผู้หญิง | แฟชั่น ไลฟ์สไตล์ บิวตี้ ความงาม และอื่นๆ
LadyMirror รู้ทุกเรื่องของผู้หญิง | แฟชั่น ไลฟ์สไตล์ บิวตี้ ความงาม และอื่นๆ

ผู้หญิงเจ๋งไม่พอ หรือไม่ได้รับโอกาส? เมื่อหนังทำเงิน 100 เรื่อง มีผู้กำกับหญิงแค่ 12 คน

การที่ โคลอี เจา (Chloé Zhao) ผู้กำกับหญิงเอเชียคนแรก ขึ้นเวทีออสการ์ หรือ Academy Awards ครั้งที่ 93 ปี 2021 ในลอสแองเจลิส เพื่อรับรางวัลสาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (Directing Award) จากภาพยนตร์เรื่อง Nomadland ชวนให้หลายคนคิดว่านี่แหละ! เป็นก้าวสำคัญที่แสดงให้เห็นว่าผู้กำกับหญิงมีที่ยืนในวงการหนังเทียบเท่าผู้กำกับชาย แต่ถ้าพูดตามความจริง แบบที่เอาตัวเลขมากางให้เห็นกันเต็มตา จะพบว่า มีผู้หญิงในวงการหนังแค่ 12% ที่ได้รับโอกาสโชว์ศักยภาพแบบโคลอี

“สิ่งที่เราเห็นๆ กัน มันสามารถหลอกคนได้ เพราะในขณะที่ โคลอี เจา ชนะออสการ์ปีที่แล้ว หรือ เจน แคมเปียน (Jane Campion) พาหนัง The Power of the Dog ของเธอเป็นตัวเต็งในปีนี้ เปอร์เซ็นต์ของผู้กำกับหญิงในวงการกลับลดลง เพราะเราคิดกันแค่ว่าผู้หญิงโชคดีแล้ว จากมุมที่เรามองผู้หญิงที่มีชื่อเสียงเพียงไม่กี่คน นั่นทำให้เราพลาดข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับสถานะการจ้างงานของผู้หญิงส่วนใหญ่”

นี่คือคำกล่าวของ มาร์ธา ลอว์เซน (Martha Lauzen) ผู้ก่อตั้ง และผู้บริหาร The Center for the Study of Women in Television and Film หรือศูนย์การศึกษาสตรีในโทรทัศน์ และภาพยนตร์ ภายใต้มหาวิทยาลัยแห่งรัฐซานดิเอโก ที่ผลิต 'Celluloid Ceiling' หรือการศึกษาประจำปีเกี่ยวกับการจ้างงานสตรีในภาพยนตร์ที่ยาวที่สุด และครอบคลุมมากที่สุด เพื่อผลักดันให้ผู้หญิงได้เป็นตัวแทนบนจอภาพยนตร์ รวมถึงโอกาสในการถูกจ้างงานสำหรับคนเบื้องหลัง

ตามรายงาน Celluloid Ceiling ประจำปีครั้งที่ 24 พบว่าจากภาพยนตร์ 100 อันดับแรกที่ทำรายได้สูงสุดในปี 2021 มีเพียง 12% ที่กำกับโดยผู้หญิง ซึ่งลดลงจากปี 2020 ที่มีผู้กำกับหญิงในลิสต์ 16% และในปีนี้ถ้านับถึง 250 อันดับแรก ก็ยังมีเพียง 17% เท่านั้นที่เป็นผู้กำกับหญิง

จะเห็นได้ว่าสัดส่วนผู้กำกับหญิงที่ผลิตหนังออกมาได้ถูกใจคนดูมีน้อยกว่าผู้กำกับชาย แต่นั่นคงไม่อาจตีความได้ว่าว่าพวกเธอไม่เก่งหรือไม่ถนัดสายงานนี้ กลับกัน มันอาจโชว์ให้เห็นความไม่เท่าเทียมทางเพศตั้งแต่ต้นตอของสายผลิต ที่ผู้หญิงโอกาสน้อยกว่าผู้ชายตั้งแต่แรก

และไม่เพียงแต่ตำแหน่งผู้กำกับ แต่ตำแหน่งอื่นในอุตสาหกรรมก็ด้วย ภาพรวมของภาพยนตร์ในปี 2021 ส่วนใหญ่ (61%) จ้างผู้หญิงไม่เกิน 4 คน ในกองถ่าย ขณะที่ภาพยนตร์ 72% มีผู้ชายอย่างน้อย 10 คนในงาน และมีแค่ 8% ที่มีผู้หญิงทำงานในบทบาทสำคัญเป็นส่วนใหญ่ หากนับจำนวนผู้หญิงในงานเบื้องหลังภาพยนตร์จากภาพยนตร์ 100 อันดับแรก จะมีเพียง 21% และมี 25% จาก 250 อันดับแรก โดยมีนักเขียนหญิงคิดเป็น 17% ผู้อำนวยการผลิต 26% โปรดิวเซอร์ 32% คนตัดต่อ 22 % และ ผู้กำกับภาพเพียง 6%

และดูเหมือนบทบาทของผู้หญิงในภาพยนตร์สารคดีจะมีมากกว่าหนังเล่าเรื่องอยู่สักหน่อย เพราะเมื่อเทียบสัดส่วนการจ้างผู้หญิงในปี 2020-2021 มีผู้หญิง 42% ที่ทำงานเป็นผู้กำกับ นักเขียน โปรดิวเซอร์ ผู้อำนวยการผลิต คนตัดต่อ และช่างภาพถ่ายสารคดี เทียบกับ 35% ของผู้หญิงที่อยู่ในวงการหนังแบบเล่าเรื่อง ทางด้านสตรีมมิ่ง และในเทศกาลภาพยนตร์ต่างๆ ก็ยังคัดเลือกสารคดีที่กำกับโดยผู้หญิง 7 เรื่อง เทียบเท่ากับผู้ชาย 8 เรื่อง จะเห็นได้ว่าตัวเลขแทบไม่ต่างกันเลย

ส่วนประเทศไทย เมื่อมองไปรอบๆ เราก็ยังเห็นหนังไทยน้อยนิดที่จะมีชื่อผู้กำกับเป็นผู้หญิง โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงหนังค่ายใหญ่หรือหนังทำเงิน อัตราก็ยิ่งน้อยลงไปด้วย…ไม่ว่าจะด้วยเหตุปัจจัยใดๆ ที่ฝังรากลึกมานานในวงการหนัง แต่เราเชื่อว่าผู้หญิงที่มีแพสชันและศักยภาพในการทำหนังนั้นมีอยู่อีกมาก และพวกเธอควรได้รับโอกาสดีๆ โดยที่เรื่องเพศไม่ควรมาเป็นปัจจัยขวางกั้น ยิ่งกว่านั้นหลังหลายเรื่องที่มาจากมุมมองผู้หญิงก็ช่วยเพิ่มเติมสีสันแบบอื่นๆ น้ำเสียงแบบอื่นๆ ที่น่าสนใจไม่น้อยไปกว่าที่เคยมีมา นี่มันถึงเวลาแล้วล่ะ

อ้างอิง:

https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/women-in-film-celluloid-ceiling-2021-1235068985/ 

https://womenintvfilm.sdsu.edu/research/  

Author

MIRROR TEAM

กองบรรณาธิการ

Related Stories

ด้าน ดี-ร้าย ของการถ่ายเซลฟี่ ช่วยส่งเสริมความเป็นตัวเอง  หรือทำให้คนหมกมุ่นกับหน้าตา

life

ด้าน ดี-ร้าย ของการถ่ายเซลฟี่ ช่วยส่งเสริมความเป็นตัวเอง หรือทำให้คนหมกมุ่นกับหน้าตา

BY KIMBEEL 24 JAN 2022

MIRROR'sGuide