LadyMirror รู้ทุกเรื่องของผู้หญิง | แฟชั่น ไลฟ์สไตล์ บิวตี้ ความงาม และอื่นๆ
LadyMirror รู้ทุกเรื่องของผู้หญิง | แฟชั่น ไลฟ์สไตล์ บิวตี้ ความงาม และอื่นๆ

อัปเดตความเข้าใจเกี่ยวกับ "วัคซีนมะเร็งปากมดลูก"

เมื่อพูดถึง ‘วัคซีนมะเร็งปากมดลูก’ หลายคนยังมีความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับวัคซีนตัวนี้อยู่ ไม่ว่าจะเป็น “มีเพศสัมพันธ์แล้วไม่จำเป็นต้องฉีด” “อายุเกินเกณฑ์กำหนดแล้วอย่าฉีดเลย เสียเงินเปล่า” รวมถึงอีกหลายข้อที่อาจทำให้เราพลาดโอกาสรับวัคซีนไป วันนี้เราเลยชวน แพทย์หญิงชัญวลี ศรีสุโข สูตินารีแพทย์เชี่ยวชาญ เพื่อมาไขคำตอบเรื่องที่คนส่วนมากยังเข้าใจผิดเกี่ยวกับวัคซีนมะเร็งปากมดลูก และมาอัพเดตความเข้าใจใหม่ไปพร้อมๆ กัน

Q

ณ ตอนนี้ การฉีดมะเร็งปากมดลูกมีให้เลือกแบบไหนบ้าง 

A

 99.7% ของมะเร็งปากมดลูก เกิดจากไวรัส HPV ที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และไวรัส HPV นี้ก็มีมากถึง 30 - 40 สายพันธุ์ โดยตัวการหลักๆ จะมีอยู่ 2 สายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุของเกือบ 70% จากเคสทั้งหมด นั่นคือ สายพันธุ์ที่ 16 และ 18 ดังนั้นการฉีดวัคซีนโดยเบื้องต้นจะเริ่มที่การป้องกัน 2 สายพันธุ์นี้ก่อน แล้วขยายออกไปเป็น 4 สายพันธุ์ และครอบคลุมมากที่สุด ณ ตอนนี้คือการฉีดแบบป้องกัน 9 สายพันธุ์ วัคซีนแบบ 9 สายพันธุ์นี้ ถ้าฉีดในช่วงอายุ 11-14 ปี ฉีดเพียง 2 เข็ม โดยเว้นระยะจากเข็มแรกที่ประมาณ 6-12 เดือน ส่วนถ้าฉีดเมื่ออายุ 15 ปีขึ้นไป จะต้องฉีดทั้งหมด 3 เข็ม โดยสองเข็มแรกอาจเว้นระยะ 1-2 เดือน เข็มที่สามเว้นระยะไปอีก 6 เดือน



Q

 คนที่มีอายุเกินเกณฑ์เช่น 26 ปีขึ้นไป หรือเคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว แปลว่าฉีดวัคซีนไม่ทันแล้วใช่หรือไม่?

A

สำหรับคนที่อายุเยอะ คนที่เคยมีเพศสัมพันธ์มาแล้ว หรือคนที่เคยตรวจพบเชื้อ HPV แล้ว ก็ยังแนะนำให้ฉีดวัคซีนมะเร็งปากมดลูกอยู่ดี เพราะจะช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV สายพันธุ์อื่นๆ ที่ยังไม่เคยได้รับเชื้อ เพียงแต่ประสิทธิภาพอาจไม่ได้เทียบเท่าคนที่อายุไม่เกิน 26  ปี และยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์



Q

ถ้าเคยฉีดวัคซีนแบบ 2, 4 สายพันธุ์ไปแล้ว แนะนำว่าควรต้องฉีดแบบ 9 สายพันธุ์เพิ่มไหม

A

ใครที่ฉีดวัคซีนมะเร็งปากมดลูกไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็น 2 หรือ 4 สายพันธุ์ ยังแนะนำว่าควรต้องฉีดวัคซีน 9 สายพันธุ์ เพราะเมื่อวัคซีนครอบคลุมจำนวนสายพันธุ์มากขึ้นก็จะเป็นการลดอัตราเสี่ยงลง เพียงแต่ราคาจะสูงขึ้นกว่าแบบ 2 และ 4 สายพันธุ์อยู่ประมาณหนึ่งเลย 

โดยวัคซีนชนิด 2 สายพันธุ์จะป้องกันเชื้อตัวที่ 16 และ 18

วัคซีนชนิด 4 สายพันธุ์จะป้องกันเชื้อตัวที่ 16, 18 และ 6, 11

ส่วนชนิด 9 สายพันธุ์จะป้องกันเชื้อตัวที่ 16, 18, 6, 11 และ 31, 33, 45, 52, 58

ซึ่งถ้าเคยฉีดแบบ 2 หรือ 4 สายพันธุ์มาแล้ว เมื่อไปฉีดแบบ 9 สายพันธุ์ก็ยังต้องรับเชื้อตัวที่ 16, 18 (และ 6, 11) อยู่ดี แต่อย่างไรก็ตาม ในตอนนี้ยังไม่มีงานวิจัยรองรับว่าสำหรับวัคซีนตัวเดียวกันที่เคยฉีดไปแล้วจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้มากขึ้นได้ แต่ก็ไม่ได้ส่งผลด้านลบเช่นกัน


Q

ผู้ชายก็ควรฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก?

A

ถือว่าเป็นสิ่งที่ดีเลยถ้าผู้ชายจะฉีดวัคซีนตัวนี้ เพราะสามารถลดการเกิดมะเร็งปากมดลูกให้คู่นอนได้ สำหรับคู่ชายรักชายก็จะช่วยลดความเสี่ยงในมะเร็งทวารหนัก มะเร็งอวัยวะเพศ มะเร็งปาก และคอหอยได้ รวมถึงลดความเสี่ยงของการเกิดหูดหงอนไก่ ซึ่งถ้าอยากป้องกันหูดหงอนไก่ต้องฉีดแบบ 4 หรือ 9 สายพันธุ์เท่านั้น เพราะแบบ 2 สายพันธุ์จะยังไม่ครอบคลุมไวรัสตัวนี้



Q

เรื่องที่คนยังเข้าใจผิด เกี่ยวกับการฉีดวัคซีนมะเร็งปากมดลูกมีอะไรอีกบ้าง

A

ส่วนใหญ่คนจะเข้าใจว่าถ้าไม่มีเพศสัมพันธ์จะไม่มีความเสี่ยงโรคมะเร็งปากมดลูก ซึ่งสาเหตุการเกิดมะเร็งปากมดลูกกว่า 99.7% มาจากการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ แต่ก็ยังมี 0.3% ที่เป็นมะเร็งปากมดลูก ทั้งๆ ที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์มาก่อน โดยแพทย์มีข้อสันนิษฐานว่าอาจจะเกิดการติดเชื้อ HPV จากการเข้าห้องน้ำ ดังนั้นไม่ว่าจะมีเพศสัมพันธ์หรือไม่มี แนะนำว่าควรฉีดวัคซีนตัวนี้เพื่อเป็นการป้องกันไว้ก่อนดีกว่า และถึงฉีดวัคซีนไปแล้วก็ยังควรต้องใช้ถุงยางอนามัยเพื่อป้องกันโรคอื่นๆ ด้วยเช่นกัน


อีกหนึ่งข้อคือ แม้จะเป็นหญิงรักหญิงก็ยังมีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีน เพราะหญิงรักหญิงบางคนก็อาจเคยมีความสัมพันธ์กับเพศชายมาก่อนซึ่งนับว่าเป็นความเสี่ยง และการใช้เซ็กส์ทอยร่วมกัน ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดเชื้อ HPV ได้

สุดท้ายนี้สำหรับใครที่ยังมีความกังวลในเรื่องเมื่อฉีดวัคซีนป้องกันโควิดไปแล้ว จะสามารถฉีดวัคซีนมะเร็งปากมดลูกได้หรือไม่ ทางกรมควบคุมโรคประเทศไทยให้คำแนะนำว่า สำหรับวัคซีนทั้งสองฉีดนี้สามารถฉีดในเวลาใกล้เคียงกันได้ โดยให้เว้นช่วงระยะเวลาห่างกันอย่างน้อย 2 สัปดาห์

Related Stories

อิสรภาพและความเท่าเทียม 2 สิ่งสำคัญในความสัมพันธ์ที่เฮลธ์ตี้ ในมุมมองของ ไอติม พริษฐ์

videos

อิสรภาพและความเท่าเทียม 2 สิ่งสำคัญในความสัมพันธ์ที่เฮลธ์ตี้ ในมุมมองของ ไอติม พริษฐ์

BY MIRROR TEAM 27 SEP 2021

MIRROR'sGuide