‘Inflammaging’ ภาวะอักเสบตั้งแต่ระดับเซลล์ เปรียบเสมือนไฟเผาภายในร่างกายเป็นหย่อมๆ แม้เราจะไม่รู้สึกปวด บวม ร้อน แดง เหมือนอักเสบทั่วไป แต่ผลลัพธ์คือการเข้าไป ‘ทำลายคอลลาเจน’ ทำลายสมดุลผิว และเร่งกระบวนการชราภาพจากภายในสู่ภายนอก

แก่เพราะอยู่นาน หรือแก่เพราะอักเสบ? รู้จัก ‘Inflammaging’ หรือการ ‘อักเสบเรื้อรัง’ ในระดับเซลล์ชนวนเหตุแห่งความอ่อมแก่ก่อนวัย ที่ขโมยคอลลาเจนและสมดุลผิว

ชินนี่ค่อนข้างมั่นใจว่าสาย Beauty และ Wellness จะต้องคุ้นเคยกับคำว่า การอักเสบ หรือ Inflammation แต่รู้หรือไม่ว่า การอักเสบคือหนึ่งใน 14 Hallmarks of Aging ที่เกี่ยวข้องกับความแก่โดยตรง และอีกหลายๆ Hallmarks ที่เหลือก็เกี่ยวโดยอ้อมจากการอักเสบ จนเขาเรียกขนานการอักเสบแบบนี้ว่า ‘Inflammaging’ เพราะไม่ใช่แค่ทำให้ร่างกายอ่อม แต่ยังทำให้เรา ‘แก่ก่อนวัย’ ด้วยค่ะหลายๆ คนอาจเคยเจอการอักเสบด้วยตัวเอง เช่น ปวด บวม ร้อน แดง ซึ่งเป็นการอักเสบที่ภูมิคุ้มกันในร่างกายกำลังตบตีกับภัยที่จู่โจมเรา ไล่ไปตั้งแต่เชื้อโรค สารเคมี แม้กระทั่งอาหาร และฝุ่นละออง ที่ทำให้ร่างกายบางคนตอบสนองด้วยการอักเสบได้ อาการที่เกิดจากการอักเสบแบบนี้ คือผลกระทบจากการสู้กันระหว่างผู้บุกรุกกับภูมิคุ้มกัน เช่น ปวด บวม ก็คือภูมิคุ้มกันรวมตัวคล้ายๆ เหล่า Avenger ปล่อยสารกระหน่ำใส่ศัตรู หรือน้ำมูกเขียวๆ ก็คือเศษซากภูมิคุ้มกันกับศัตรูที่ต่อสู้กัน การอักเสบแบบนี้มักจะหายเมื่อภัยเหล่านั้นถูกสยบหรือลดจำนวนลงไปแต่การอักเสบอีกแบบหนึ่งที่มาแบบเงียบๆ ไม่รู้ตัว ไม่กระโตกกระตาก และมาเรื่อยๆ ไม่ยอมหยุด คือการ “อักเสบเรื้อรัง” หรือ Chronic Inflammation เปรียบเทียบง่ายๆ ว่า ถ้าการอักเสบธรรมดา เหมือนไฟไหม้บ้าน รถดับเพลิงมาดับก็จบ แต่อักเสบเรื้อรังเหมือนเผาไฟเป็นหย่อมๆ เผาหลายๆ จุด ไม่หยุด ไม่มอด แม้เราไม่เห็น ไม่ได้กลิ่นควัน แต่ฝุ่นที่เกิดขึ้นจากการเผา ไม่นานก็จะกระทบกับเรา และผลลัพธ์คือความแก่ในระดับเซลล์ที่ตามมาแล้วอะไรกระตุ้นการอักเสบเรื้อรัง? มีหลากหลายตัวต้นเรื่องเลยค่ะ ซึ่งล้วนมาจากไลฟ์สไตล์ปัจจุบันของผู้คน เช่น บริโภคน้ำตาลที่มากเกินไป บริโภคไขมันบางประเภทโดยเฉพาะที่ผ่านการแปรรูปขั้นสูง รวมถึงน้ำมันที่มีอัตราส่วนโอเมก้า 6 สูงมากเมื่อเทียบกับ โอเมก้า 3 จนถึงความเครียดเรื้อรัง สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป ขาดการออกกำลังกาย และนอนไม่ดีอักเสบเรื้อรัง ก่อเกิดความแก่ได้อย่างไร? ยกตัวอย่างพอให้เห็นภาพ ปกติเมื่อเราอายุมากขึ้น เซลล์ในร่างกายก็เสื่อมถอยตามกาลเวลา สำหรับเซลล์ที่อ่อมแก่ ร่างกายเรามีกลไกในการกำจัด ที่เรียกว่า Autophagy จริงๆ คำนี้มันตรงความหมายเป๊ะเลยค่ะ Auto แปลว่าตัวเอง Phagy แปลว่ากลืนกิน คือการกินเซลล์ (แก่) ของเราเอง โดยเซลล์เปิดโหมดทำความสะอาดตัวเอง รีไซเคิลส่วนประกอบภายในที่เก่าและเสื่อมสภาพ คล้ายๆ กับมือถือ คอมพิวเตอร์ที่เราเคลียร์ไฟล์เก่าๆ ที่ไม่มีประโยชน์ แต่มันมีเซลล์บางเซลล์น่ะสิ จะตายก็ไม่ตาย จะอยู่ก็ไม่ทำประโยชน์ใดๆ &nbsp;มีสภาพคล้ายๆ เซลล์ซอมบี้ ทางวิทยาศาสตร์เราเรียกว่า ‘Senescent Cells’ นอกจากเซลล์พวกนี้จะไม่ทำงานที่ควรทำ พวกนางดันกรีดร้องออกมาเป็นสารเร่งให้ร่างกายเราอักเสบ การอักเสบนั้นเราไม่รู้ตัวหรอก เพราะมันมาแบบต่ำๆ ช้าๆ แต่มันไม่จบสิ้น เพราะเซลล์พวกนี้ก็ไม่ตายสักที สารก่ออักเสบเรื้อรังจากเซลล์ซอมบี้ ทำให้เซลล์ภูมิคุ้มกันเราอ่อมแก่ พอภูมิคุ้มกันเราทำงานแย่ลง ก็จับและทำลายเซลล์ซอมบี้พวกนี้ไม่ได้ พอเซลล์เหล่านี้เพิ่มมากขึ้นตามอวัยวะใด ก็จะทำให้อวัยวะนั้นอักเสบเรื้อรัง และในที่สุดก็จะเสื่อมสภาพ และเริ่มเกิดความแก่ในร่างกายการที่เรามีพลังงานไม่ว่าจะเดิน จะคิด แม้กระทั่งในเวลานอน เราได้มาจากการเผาผลาญในเซลล์ผ่านเตาเผาที่ชื่อว่า ไมโตคอนเดรีย (Mitochondria) แต่ก็เหมือนการเผาผลาญในเครื่องยนต์ที่ย่อมได้ทั้งพลังงานและฝุ่นควัน ในไมโตคอนเดรียเวลาเผาผลาญโมเลกุลน้ำตาลที่เรากินเข้าไปก็ได้ทั้งพลังงานและสิ่งไม่พึงประสงค์ที่เรียกว่าอนุมูลอิสระ มันมีอนุมูลอิสระตัวหนึ่งค่ะ ที่ชื่อว่า Reactive Oxygen Species เรียกสั้นๆ ว่า ROS ตัวนี้แหละ ร้ายนัก เพราะทำให้ไมโตคอนเดรียพัง เวลาเกิด ROS ขึ้นเยอะๆ มันจะทำตัวเหมือนกระสุนปืนยิงไปทั่วผนังไมโตคอนเดรีย ซึ่งถ้าร่างกายเราแย่จากการอักเสบเรื้อรัง ไมโตคอนเดรียพังๆ เหล่านี้ก็ไม่ถูกทำลายและยิ่งเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อมาคือเซลล์เราจะอ่อมแก่ อักเสบเรื้อรัง เสื่อมประสิทธิภาพในการสร้างพลังงาน การแก่ในระดับเซลล์คือหนึ่งในจุดเริ่มต้นของความแก่ก่อนวัยอันควร&nbsp;มีงานวิจัยพบว่าฮอร์โมนเอสโตรเจน (ฮอร์โมนที่มีมากในผู้หญิง) ช่วยลดการปล่อยอนุมูลอิสระอย่าง ROS ในไมโตคอนเดรียได้ ซึ่งช่วยปกป้องไมโตคอนเดรียจากความพัง นี่หรือเปล่าคือหนึ่งในเหตุผลสำหรับผู้หญิงใกล้หรืออยู่ในวัยหมดประจำเดือน ร่างกายเริ่มอักเสบเรื้อรัง เซลล์เริ่มแก่มากขึ้น เพราะเริ่มไร้ซึ่งเอสโตรเจนผู้ทำหน้าที่ปกป้องเราจากอนุมูลอิสระและการแก่ระดับเซลล์ว่ากันที่ผิวบ้าง อายุมากขึ้น รังสี UV รวมทั้งอนุมูลอิสระ จะทำให้เซลล์ผิวหนังเริ่มเสื่อมสภาพแบบ Senescent เมื่อเซลล์ผิวหนังแบบนี้สะสมมากขึ้น เขาจะร่วมกันหวีดร้องเป็นสารที่ก่อให้เกิดการอักเสบแบบต่ำๆ แต่เรื้อรังไม่หยุด ซึ่งจะทำให้คอลลาเจนเริ่มเสื่อม ผิวบางลงเรื่อยๆ ไม่ยืดหยุ่น ไม่เด้ง และรอยกาก้า (รอยตีนกา)&nbsp;ในผิวก็มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่มากมาย (Skin Microbiome) ทั้งผู้ปกป้องและผู้ฉวยโอกาส ด้วยอายุที่มากขึ้น มีแนวโน้มว่าจุลินทรีย์ดีๆ ที่ปกป้องผิวเรา เช่น Cutibacterium เริ่มน้อยลง แต่ตัวฉวยโอกาส เช่น Streptococcus เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ส่งผลให้จุลินทรีย์ที่ผิวไม่สมดุล (Dysbiosis) และเป็นจุดเริ่มต้นของความเป็นกรดด่างของผิวที่เปลี่ยนไป การอักเสบเรื้อรัง รวมทั้งความเสื่อมของคอลลาเจนในผิวเราหยุดเข็มนาฬิกาให้อายุไม่เพิ่มไม่ได้ แต่มีสิ่งหนึ่งที่เราน่าจะพอทำได้คือลดหรือต้านสาเหตุของการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งหนึ่งในนั้นคืออนุมูลอิสระ ดังนั้นเราก็เพิ่มสารต้านอนุมูลอิสระเข้าไปสิ&nbsp;มีอาหารหลากหลายที่ต้านอนุมูลอิสระได้ แต่มันมักจะเป็นอาหารที่เราไม่ค่อยชอบ เพราะมันอาจไม่แซ่บสำหรับบางคน แต่ถ้ากินได้เป็นประจำจะช่วยเราต้าน Inflammaging ได้! ขอยกตัวอย่างเฉพาะอาหารไทยละกัน เช่น กระเทียม (ไม่ใช่กระเทียมเจียวในน้ำมันเยอะๆ นะ) ไปจนถึงขิง ขมิ้น โดยเฉพาะขมิ้น ที่ชินนี่ขอยกให้เป็นหนึ่งใน King of Antioxidant เพราะในขมิ้นมีสารชื่อว่า Curcumin สารนี้มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ต้านอักเสบได้สูง ดูดซึมได้ดีถ้าอยู่กับพริกไทยดำและไขมัน อาหารไทยที่มีสิ่งนี้ทั้งหมดเช่น แกงเหลืองที่ใส่เนื้อปลา ไก่อบขมิ้นพริกไทยดำ เพราะมันมีทั้งขมิ้นและพริกไทยดำ มีไขมันจากเนื้อสัตว์ ในอาหารเสริมจากขมิ้นมักผสมผงพริกไทยดำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึม Curcumin ในร่างกายอีกตัวอย่าง ที่เราชอบกินกันมาก คือ ชาเขียวและมัทฉะ ในนั้นมีสารที่ชื่อย่อว่า EGCG อันนี้มีฤทธิ์สู้กับอนุมูลอิสระได้เลิศเช่นกัน แต่ขอเป็นมัทฉะแบบเพียว ไม่ใช่แบบหวานร้อย เพราะอีกสิ่งหนึ่งที่ต้องลดเพื่อลดอนุมูลอิสระคือน้ำตาลที่มากเกินไปค่ะหรือจะการกินผักผลไม้แบบไฟเบอร์สูง น้ำตาลต่ำ กินปลา และไขมันดีจากน้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่วอัลมอนด์ และวอลนัต ต่างล้วนช่วยร่างกายต้านอักเสบได้ด้วยที่สำคัญอยากลดอนุมูลอิสระ ลดอักเสบ ต้องจัดการความเครียดให้ดีขึ้น ออกกำลังกาย และที่สำคัญที่หลายๆ คนอาจมองข้ามคือ ‘นอน’ ค่ะ ไม่ใช่แค่ปริมาณการนอน แต่ต้องรวมถึงคุณภาพและความสม่ำเสมอในการนอนด้วยแลดูไม่ง่ายนะคะ กับการลด Inflammaging แต่ชินนี่เชื่อว่าถ้าเราเริ่มตระหนักและเข้าใจว่าการอักเสบมันเชื่อมต่อกับความแก่ได้อย่างไร เราอาจจะมีแรงบันดาลใจลุกขึ้นมาปรับไลฟ์สไตล์เพื่อ Inner Beauty ของเรา และถ้าเราจะแก่ เราจะแก่แบบ Age Gracefully (แก่อย่างสง่างาม) ค่ะ&nbsp;อ้างอิง:<a href="https://www.nature.com/articles/s41392-023-01502-8" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.nature.com/articles/s41392-023-01502-8</a><a href="https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2025.1704203/full" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2025.1704203/full</a>“The Inflammation Spectrum: Find Your Food Triggers and Reset Your System” by Will Cole

เพราะแบบนั้น ‘มอยส์เจอไรเซอร์ที่ใช่’ เลยไม่ใช่แค่เรื่องความชุ่มชื้น แต่คือการหาสมดุลระหว่างความเบาสบายผิว กับการดูแลปัญหาผิวได้อย่างตรงจุดในทุกวัน เราเลยอยากชวนมองมอยส์เจอไรเซอร์แต่ละตัวเป็นเหมือน ‘เพื่อน’ ที่มีบุคลิกแตกต่างกันออกไป บางคนเก่งเรื่องปลอบประโลมผิว บางคนเชี่ยวชาญเรื่องริ้วรอย ขณะที่บางคนก็ช่วยจัดการปัญหาผิวหมองหรือรอยสิวได้เป็นอย่างดี

ถ้าเปรียบ 'มอยส์เจอไรเซอร์' ทาหน้า
เป็น 'เพื่อน' ชีจะเป็นคนแบบไหน? ตามหาสกินแคร์ที่เป็นเหมือนเพื่อนรัก ผ่าน 9 แบรนด์ ซึ่งอาจรู้ใจ (ผิว) เรา จนเรียกได้เลยว่า “ครีมสนิทกับผิว”

บางทีสิ่งสำคัญอาจไม่ใช่การถามว่า “สีนี้อยู่ใน Personal Color ของเราหรือเปล่า” แต่อาจเป็นการถามตัวเองว่า “วันนี้เราอยากสนุกไปกับอะไร” ขอให้แต่งตัวให้สนุกไปแฟชั่น และมีความสุขในการเป็นตัวเอง หรือค้นหาตัวเอง โดยไม่ต้องไปเครียดกับหลักการ Personal Color ค่ะ

ช่วงนี้คนเริ่มไม่เครียดกับ Personal Color กันมากขึ้นแล้ว! เมื่อโลกแฟชั่นกลับมาสนุกกับสีสันอีกครั้ง และเหล่าตัวแม่ก็พิสูจน์แล้วว่า บางครั้ง ‘สีที่ชอบ’ ก็ทรงพลังกว่า ‘สีที่ใช่’ ตามทฤษฎีการแต่งหน้า หรือแต่งตัวตามฤดูของตัวเอง

'Meghan Trainor' ยังคงส่งสารเรื่อง 'รักตัวเอง' ไม่เคยเปลี่ยน แต่ทำไม 'สไตล์ใหม่' ถึงทำให้แฟนเพลงบางส่วนรู้สึกไม่อิน? สำรวจการรีแบรนด์ครั้งล่าสุด เมื่อภาพลักษณ์ศิลปินเปลี่ยนไป จากเดิมที่หลายคนจดจำ จนถูกตั้งคำถาม 

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Beauty

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

Shinny Pimlapas

RELATED

HOT TOPICS