ผู้คนบางส่วนอาจตั้งคำถามว่า ในเวลาแบบนี้ ทำไมถึงยังมีความสุขหรือหัวเราะได้อีก? แต่จริงๆ แล้ว แต่ละคนก็มีวิธีการรับมือกับปัญหาความเครียดที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งการเล่นมุกหรือทำคอนเทนต์ตลกในช่วงน้ำท่วมถือเป็น ‘กลไกการป้องกันตนเอง’ (Defense Mechanisms) ประเภทหนึ่งที่ช่วยบรรเทาความเครียด หรืออารมณ์เชิงลบต่างๆ

การเล่นมุกหรือทำคอนเทนต์ตลกในช่วง ‘น้ำท่วม’ อาจไม่ใช่เพราะ “คนไทยแปลว่าอิสระ” แต่คือ ‘กลไกการป้องกันตนเอง’ ที่คนเราจะแสดงออกตรงข้ามกับความรู้สึกที่แท้จริง เพื่อลดความกังวล

นับตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน ที่ผ่านมา หลายพื้นที่ในกรุงเทพฯ และอีกหลายจังหวัด เผชิญกับสถานการณ์น้ำท่วม ซึ่งส่งผลให้เกิดผลกระทบถึงที่อยู่อาศัย ยานพาหนะ และทรัพย์สินต่างๆ ชีวิตประจำวันของหลายคนเปลี่ยนไป จนวันนี้หลายพื้นที่ก็ยังไม่กลับสู่สภาวะปกติทว่า แม้จะอยู่ในสถานการณ์ที่ตึงเครียดเช่นนี้ แต่หลายคนก็ยังออกมาทำคอนเทนต์เรียกเสียงหัวเราะให้แก่กัน ดังวลีฮิต “คนไทยแปลว่าอิสระ” หรือ “คนไทยเป็นคนตลก” เช่น คอนเทนต์ ‘หยุดพูด สาดไปสมาชิก’ หรือ ‘น้ำท่วมแค่ไหน แต่ส้มตำห้ามขาด’ การใส่หางปลาเป็นนางเงือก การเดินแบบ ทำแคมเปญ หรือเต้นเลียนแบบ MV ต่างๆ รวมไปถึงคอนเทนต์ตลกร้ายอย่าง POV: เมื่อหัวหน้าให้เข้าออฟฟิศในวันที่น้ำท่วม เป็นต้นในทางกลับกัน ผู้คนบางส่วนอาจตั้งคำถามว่า ในเวลาแบบนี้ ทำไมถึงยังมีความสุขหรือหัวเราะได้อีก? แต่จริงๆ แล้ว แต่ละคนก็มีวิธีการรับมือกับปัญหาความเครียดที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งการเล่นมุกหรือทำคอนเทนต์ตลกในช่วงน้ำท่วมถือเป็น ‘กลไกการป้องกันตนเอง’ (Defense Mechanisms) ประเภทหนึ่งที่ช่วยบรรเทาความเครียด หรืออารมณ์เชิงลบต่างๆอ้างอิงจาก ‘คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย’ กลไกดังกล่าวมีรากฐานมาจากแนวคิดของนักจิตวิทยาวิเคราะห์ Sigmund Freud ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อคนเรามีความวิตกกังวล (Anxiety) เนื่องจากความขัดแย้งภายใน (Internal Conflict) หรือแรงกดดันภายนอก (External Stressor) เพื่อช่วยให้เราสามารถใช้ชีวิตต่อไปได้ โดยไม่ให้ความรู้สึกที่ไม่สบายใจนั้นเข้าสู่จิตสำนึกมากเกินไป“ฟรอยด์เชื่อว่า กลไกป้องกันตนเองเกิดขึ้นในระดับจิตใต้สำนึก เพื่อช่วยลดความวิตกกังวลที่เกิดจากความขัดแย้งระหว่างความต้องการตามสัญชาตญาณ (Id) ตัวตนที่อยู่ในความเป็นจริง (Ego) รวมถึงศีลธรรมและค่านิยมทางสังคม (Superego) เมื่อเกิดความขัดแย้งระหว่างสามส่วนนี้ จิตใจจะใช้กลไกป้องกัน เพื่อรักษาสมดุลทางอารมณ์”โดย ‘กลไกการป้องกันตนเอง’ นั้นประกอบไปด้วยหลากหลายประเภท เช่น Denial การปฏิเสธยอมรับความจริง, Repression การกดเก็บความรู้สึกเชิงลบ, Displacement การระบายความรู้สึกกับเป้าหมายอื่น หรือ Rationalization การหาเหตุผลเข้าข้างตนเอง เป็นต้นจากข้อมูลของเว็บไซต์ ‘verywell mind’ การเล่นมุกตลกในช่วงน้ำท่วม อาจเข้าข่ายกลไกประเภท ‘Reaction Formation’ การแสดงออกตรงข้ามกับความรู้สึกที่แท้จริงของตนเอง เช่น การแสดงออกว่ามีความสุข ทั้งที่จริงๆ รู้สึกเศร้าจากการเลิกรากับคนรักเฉกเช่นเดียวกับสถานการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ที่หลายคนอาจกังวลว่าน้ำจะท่วมไหม กักตุนอาหารเพียงพอหรือเปล่า บริษัทจะให้ WFH หรือลาหยุดได้หรือไม่ แต่กลับเลือกที่จะแสดงความรู้สึกหรือพฤติกรรมเชิงบวกออกมา เพื่อลดความวิตกกังวลเหล่านั้น ผ่านการชี้ให้เห็นถึงแง่มุมที่ตลกหรือย้อนแย้งของสถานการณ์อันแสนตึงเครียดนอกจากนี้ คณะจิตวิทยา จุฬาฯ ยังระบุอีกว่า ‘กลไกการป้องกันตนเอง’ ไม่ใช่การแก้ไขปัญหาที่สาเหตุ แต่เป็นการบรรเทาปัญหาเพียงชั่วคราวเท่านั้น ดังนั้น ถึงแม้ว่ากลไกดังกล่าวจะช่วยให้เราสามารถหลีกหนีจากความรู้สึกเชิงลบได้ในบางเวลา แต่หากใช้มากเกินไป อาจส่งผลให้เราไม่ยอมรับความเป็นจริงที่เกิดขึ้น รวมถึงสร้างกำแพงป้องกันตัวเอง แทนการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอได้เช่นกันอ้างอิง<a href="https://www.psy.chula.ac.th/en/feature-articles/defense-mechanisms-2/" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://www.psy.chula.ac.th/en/feature-articles/defense-mechanisms-2/</a>&nbsp;<a href="https://www.psy.chula.ac.th/en/feature-articles/defense-mechanisms/" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://www.psy.chula.ac.th/en/feature-articles/defense-mechanisms/</a>&nbsp;<a href="https://www.verywellmind.com/defense-mechanisms-2795960" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://www.verywellmind.com/defense-mechanisms-2795960</a>

หลักฐานจากประเทศอังกฤษเปิดเผยว่า คนรุ่นใหม่ทั่วโลกกำลังหันมาใช้ยาและสารเคมี แทนการดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อผ่อนคลายประสาทและบรรเทาอาการวิตกกังวลในเวลาที่จำเป็นต้องเข้าสังคม 

รายงานจากอังกฤษ พบว่า Gen Z จำนวนมากหันมาพึ่งยาคลายกังวลแทนการกินเหล้า เพื่อบรรเทาความกดดันจากการเข้าสังคม ซึ่งอาจนำมาสู่ปรากฏการณ์การเสพติด และการใช้ยาแบบผิดที่ผิดทางมากขึ้น 

หลายคนอาจรู้สึกอ่อนล้าและหมดไฟ หลังจากใช้ชีวิตกันมาถึงเดือนที่ 9 ของปี ทว่า กิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนกันยายน ถึงต้นเดือนตุลาคม กลับชวนให้ทุกคนมาเช็กอินร่างกายและจิตใจมากขึ้น เพื่อทบทวนเรื่องราวที่ผ่านมา สังเกตความรู้สึกภายในของตัวเอง และรักษาร่างกายให้แข็งแรง

Monthly Wellness Picks นี่เราอยาก ‘ดูแลตัวเอง’ เหรอเนี่ย! กิจกรรมและสถานที่ประจำเดือน ก.ย. - ต.ค. ที่ชวนมาเช็กอินร่างกายและจิตใจให้มากขึ้น

นอกจากข่าวร้ายในสังคมจะเกิดขึ้นไม่เว้นแต่ละวันจะใกล้ตัวเรามากขึ้นไปทุกขณะ มันยังตามติดเราไปทุกที่ จากการมีพื้นที่โซเชียลฯ เป็นตัวเร่งความเร็ว พร้อมกับทำลายเส้นกั้นระหว่างตัวเรากับข่าวสารนั้นบนหน้าฟีด จนยากที่ใครจะหนีไปจากความรู้สึกท่วมท้นมหาศาลที่เกิดขึ้นในใจได้ ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกจิตตกหรือหดหู่ก็ตาม    

ยิ่งรับรู้ ยิ่งจิตตก... หนทางเปลี่ยนการรับรู้ข่าวร้ายรายวัน ด้วยความรู้สึก Overwhelmed  มาเป็นการคิด ทำความเข้าใจ หรือมีส่วนร่วมกับการแก้ปัญหา อย่างมีความหมาย

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Mind

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

จุฬาลักษณ์ เดชะ

RELATED

HOT TOPICS