หลังเปิดใจเล่าปัญหาของตัวเองให้คนใกล้ตัวฟัง บ่อยครั้งสิ่งที่เกิดขึ้นตามมาไม่ใช่ความเห็นอกเห็นใจ แต่อาจเป็นคำแนะนำหรือคำตำหนิที่ทำให้รู้สึกว่า ปัญหาของเรานั้นเป็นเรื่องเล็กน้อยเมื่อเทียบกับผู้อื่น จึงอยากชวนให้ทุกคนได้รู้จักกับ ‘Mind First Aid mini booklet คู่มือเล่มเล็กของนักรับฟัง’ ส่วนหนึ่งของหลักสูตรจาก ‘TIMS’ ซึ่งพูดถึงทักษะการปฐมพยาบาลใจเบื้องต้น และการฝึกรับฟังอย่างเข้าอกเข้าใจในชีวิตประจำวัน

ในช่วงเวลาแย่ๆ คนเราล้วนต้องการใครสักคนที่ ‘รับฟัง’ โดยไม่ตัดสินและซ้ำเติม ชวนมาฝึกทักษะการรับฟังด้วยความเข้าใจ
ผ่าน 5 แนวทางการสร้างความสัมพันธ์ที่
ปลอดภัย จาก ‘คู่มือเล่มเล็กของนักรับฟัง’

“เป็นเด็กจะไปเครียดอะไร ตอนทำงานเครียดกว่านี้อีก”“อดทนไปก่อน งานไหนก็เหนื่อยทั้งนั้นแหละ”“ปัญหาแค่นี้เอง จะคิดมากทำไม”“บอกแล้วให้ลองทำแบบนี้ ไม่ยอมเชื่อ”ฯลฯบางคนอาจเคยได้รับคำพูดเหล่านี้ หลังเปิดใจเล่าปัญหาของตัวเองให้คนใกล้ตัวฟัง ซึ่งไม่ว่าอีกฝ่ายจะพูดด้วยเจตนาที่ดีหรือไม่ แต่คำพูดที่ลดทอนหรือมองข้ามความรู้สึกของคนที่กำลังเผชิญปัญหานั้น นอกจากจะไม่ได้ช่วยให้ปมความทุกข์ของเขาคลี่คลายลงแล้ว ยังอาจเป็นการตอกย้ำซ้ำเติมความเจ็บปวดให้รุนแรงขึ้นในช่วงเวลาแย่ๆ คนเราล้วนต้องการเพียงใครสักคนที่ ‘รับฟังแต่ไม่ตัดสิน’ เพราะการที่เรากล้าเล่าเรื่องราวต่างๆ หรือระบายความทุกข์ให้ใครฟัง นั่นหมายความว่าเราไว้เนื้อเชื่อใจให้อีกฝ่ายได้เข้ามาสู่พื้นที่ส่วนตัวภายในใจของเรา ทว่า บ่อยครั้งสิ่งที่เกิดขึ้นตามมาไม่ใช่ความเห็นอกเห็นใจ แต่อาจเป็นคำแนะนำหรือคำตำหนิที่ทำให้รู้สึกว่า ปัญหาของเรานั้นเป็นเรื่องเล็กน้อยเมื่อเทียบกับผู้อื่นเราจึงอยากชวนให้ทุกคนได้รู้จักกับ ‘Mind First Aid mini booklet คู่มือเล่มเล็กของนักรับฟัง’ ส่วนหนึ่งของหลักสูตรจาก ‘TIMS : สถาบันวิชาการเพื่อความยั่งยืนทางสุขภาพจิต’ ซึ่งพูดถึงทักษะการปฐมพยาบาลใจเบื้องต้น และการฝึกรับฟังอย่างเข้าอกเข้าใจในชีวิตประจำวัน<img src="https://media.thairath.co.th/image/KRMnLroIKhzp1V2xI2D4GXqFKRiONTMJnPAUMRL0BIwU8ce9vA1.png" style="width: auto;" class="fr-fic fr-dib">ข้อมูลจากเว็บไซต์ TIMS ระบุว่า “หัวใจสำคัญของคู่มือนี้เริ่มจากความเข้าใจง่ายๆ ว่า สุขภาพจิตไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ใช่เรื่องของผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น หลายครั้ง คนแรกที่อยู่ตรงนั้นในช่วงเวลายากลำบาก อาจไม่ใช่นักจิตวิทยา แพทย์ หรือผู้ให้บริการวิชาชีพ แต่คือเพื่อน คนในครอบครัว เพื่อนร่วมงาน ครู คนในชุมชน หรือใครสักคนที่พร้อมนั่งฟังอย่างจริงใจ คู่มือเล่มนี้จึงไม่ได้ชวนเรา ‘รักษา’ ใคร แต่ชวนเราเรียนรู้ว่าจะอยู่ข้างใครบางคนอย่างไรให้ปลอดภัย อ่อนโยน และมีขอบเขต”“สิ่งที่น่าสนใจคือ คู่มือไม่ได้ทำให้ ‘การฟัง’ กลายเป็นเรื่องยากหรือเป็นวิชาการเกินไป ตรงกันข้าม มันทำให้เราเห็นว่า การฟังที่ดีเริ่มจากท่าทีพื้นฐานมากๆ เช่น ยอมรับอีกฝ่ายในแบบที่เขาเป็น ไม่รีบตัดสิน ไม่ด่วนให้คำแนะนำ รักษาความลับ เคารพการตัดสินใจของเขา และใช้ภาษากายกับน้ำเสียงที่บอกว่าเราอยู่ตรงนี้นะ”เนื้อหาในคู่มือจะประกอบไปด้วย 5 หัวข้อหลัก ดังนี้1. ระบบนิเวศทางจิตใจ (Support Ecosystem)2. ทักษะการรับฟังเบื้องต้น การรับรู้ การเข้าใจ (Sense)3. การสิ้นสุดการช่วยเหลือและส่งต่อแนวทางที่เหมาะสม (Summarize)4. การดูแลใจและทัศนคติที่เหมาะสมในการรับฟัง (Self-care)5. รู้จัก Mind First Aid: หลักสูตรพัฒนานักรับฟังที่ใช้ทักษะการปฐมพยาบาลใจในหัวข้อที่ 2 ทักษะการรับฟังเบื้องต้น การรับรู้ การเข้าใจ (Sense) ได้กล่าวไว้ว่า “การเข้าใจใครสักคน ไม่ได้หมายถึงแค่การฟังสิ่งที่เขาพูดหรือสังเกตสิ่งที่เห็น แต่คือการเข้าถึงอารมณ์ ความรู้สึก และประสบการณ์ที่เขาเผชิญอยู่โดยไม่ตัดสิน …การรับฟังใครสักคนได้อย่างแท้จริง เริ่มต้นจากการสร้าง ‘ความสัมพันธ์’ ให้เป็นพื้นที่ที่คนคนนั้นรู้สึกปลอดภัยพอจะเปิดใจให้ใครสักคนเข้าถึงความคิดความรู้สึกในโลกภายในเขาได้”โดยหัวข้อนี้อธิบายถึงการสร้างความสัมพันธ์ที่ปลอดภัย ผ่าน 5 แนวทาง ได้แก่1. การยอมรับอีกฝ่ายในแบบที่เขาเป็น ระมัดระวังการตัดสินด้วยกรอบความคิดและประสบการณ์ตัวเอง เพื่อให้อีกฝ่ายเป็นตัวเองโดยไม่ต้องกังวล ช่วยให้กล้าเล่าและซื่อสัตย์กับความรู้สึกตัวเองมากขึ้น2. เข้าใจความรู้สึกระหว่างทาง สังเกตและฝึกการรับรู้ว่าอีกฝ่ายรู้สึกอย่างไรกับสิ่งที่เล่า พร้อมสะท้อนสิ่งที่ได้ยินกลับไปอย่างอ่อนโยน3. มองเห็นคุณค่าในตัวเขา การที่เราช่วยพูดสะท้อนให้เขาเห็นความพยายาม ความตั้งใจ หรือสิ่งดีๆ ที่มีอยู่ สิ่งเหล่านี้มีความหมายมากพอจะช่วยให้เขากลับมายืนได้อีกครั้ง4. เปิดพื้นที่ให้เขาได้ตัดสินใจด้วยตัวเอง เคารพในสิทธิของอีกฝ่ายในการเลือกเส้นทาง ให้เขารู้สึกมีพลังและยังคงเป็นเจ้าของชีวิตของตัวเอง5. ใช้ภาษากายและน้ำเสียงที่เหมาะสม การสบตาอย่างพอดี หรือการใช้น้ำเสียงที่นุ่มนวล ล้วนเป็นสัญญาณที่บอกอีกฝ่ายว่า “เราอยู่ตรงนี้” และพร้อมรับฟัง‘Mind First Aid mini booklet คู่มือเล่มเล็กของนักรับฟัง’ จึงเปรียบเสมือนจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราได้ย้อนกลับมาทบทวนตัวเองว่า วันนี้เราเป็นนักรับฟังที่ดีให้กับคนที่เรารักแล้วหรือยัง? พร้อมทั้งค่อยๆ เรียนรู้และพัฒนาทักษะการรับฟังด้วยความเข้าใจไปด้วยกันดาวน์โหลด ‘Mind First Aid mini booklet คู่มือเล่มเล็กของนักรับฟัง’ ได้ที่ <a href="https://psy-tims-chula.sgp1.digitaloceanspaces.com/wp-content/uploads/2026/05/MindFirstaid_minibooklet.pdf" rel="noopener noreferrer" target="_blank">https://psy-tims-chula.sgp1.digitaloceanspaces.com/wp-content/uploads/2026/05/MindFirstaid_minibooklet.pdf</a>&nbsp;นอกจากนี้ยังมีหลักสูตร ‘Mind First Aid Training’ ให้ทุกคนได้เข้าไปเรียนรู้เกี่ยวกับการเป็นนักปฐมพยาบาลทางใจเบื้องต้น ผ่านทาง <a href="https://elearning.satiapp.co/" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://elearning.satiapp.co/</a> โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายอีกด้วยอ้างอิง<a href="https://www.tims.psy.chula.ac.th/en/article/" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://www.tims.psy.chula.ac.th/en/article/</a>&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/share/p/1BFYycMS49/?mibextid=wwXIfr" rel="noopener noreferrer noopener noreferrer noopener noreferrer noopener noreferrer" target="_blank">https://www.facebook.com/share/p/1BFYycMS49/?mibextid=wwXIfr</a>&nbsp;

สิ่งที่เกิดขึ้นภายในกำแพงคอนแวนต์จึงไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบใหม่ของการอยู่อาศัย หากแต่เป็นการค้นพบว่าท่ามกลางโลกที่ทุกอย่างแพงขึ้นและความสัมพันธ์กลับหายากขึ้นเรื่อยๆ สิ่งที่มีค่าที่สุดอาจไม่ใช่เพียงหลังคาเหนือศีรษะ แต่คือมิตรภาพ ความห่วงใย และความรู้สึกว่ามีใครสักคนรออยู่ที่บ้านเสมอ

ค่าเช่าลอนดอนแพงเกินเอื้อม สาวเจนซีจำนวนมากหันมาเช่าห้องในคอนแวนต์ 
ใช้ชีวิตร่วมกับแม่ชี พร้อมเยียวยาความโดดเดี่ยวท่ามกลางบรรยากาศอบอุ่น 
ปลอดภัย และเต็มไปด้วยมิตรภาพ

ผลสำรวจล่าสุดโดย Taimi แอปพลิเคชันเดตสำหรับกลุ่มเควียร์โดยเฉพาะ สอบถาม LGBTQ+ จำนวน 1,100 คน เกี่ยวกับมุมมองต่อ Pride Month พบว่า 37% ให้ความหมาย Pride Month ยุคปัจจุบันในมุมมองส่วนตัวว่า เป็นอีเวนต์เชิงพาณิชย์ที่สูญเสียความหมายที่แท้จริงของงานไป และเมื่อถูกถามถึงการออกแบบ Pride Month แบบที่ต้องการจริงๆ กว่า 37% บอกว่าพวกเขาให้ความสำคัญกับ ‘พื้นที่ปลอดภัยที่ปลอดภัยมากขึ้น’ และ 28% ต้องการให้พื้นที่ขององค์กรที่เป็นสปอนเซอร์น้อยลง

ท่ามกลางโลโก้สีรุ้ง และ Rainbow Washing ของนายทุน ผลสำรวจล่าสุดพบว่า LGBTQ+ กว่า 37% มองว่า Pride Month กลายเป็น “อีเวนต์เชิงพาณิชย์ที่สูญเสียความหมายที่แท้จริงไป” เมื่อยังมีคนถูกกีดกัน และไม่รู้สึกถึงการถูก ‘รับฟัง’ และ ‘เข้าใจ’

แทบจะทุกข่าวข่มขืน หลายครั้งที่เราเห็นทิศทางของคนในสังคมบางกลุ่ม ที่ดูเหมือนจะยังมองว่าเรื่องนี้ “ไม่ได้หนักขนาดนั้น” ซึ่งเข้าข่าย ‘Rape Apologist’ หรือคนที่ลดทอนความรุนแรงของการถูกข่มขืนและตั้งแง่กับเหยื่อความรุนแรง ที่บางคนอาจเป็นทั้งโดยรู้ตัวและไม่รู้ตัว แถมยังลืมคำนึงไปอีกว่า นี่คือการกระทำร้ายแรงซึ่ง ‘ผิดกฎหมาย’

‘Rape Apologist’ คนที่ลดทอนความรุนแรงของการ ‘ข่มขืน’ ไม่ว่าจะด้วยเพศสภาพเหยื่อ หรือทัศนคติที่มีต่อเหยื่อ ฯลฯแม้สิ่งที่เกิดจะละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และ ‘ผิดกฎหมายไทย’ ตามความหมายของ ‘กระทำชำเรา’ ซึ่งนับรวมทั้งการล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปาก

MOVIN’ON

CULTURE

SELF

STYLE

VDO

CONVERSATION

MIRROR50

PR-NEWS

Thoughts

แชร์บทความนี้

แชร์บทความนี้

Author

จุฬาลักษณ์ เดชะ

RELATED

HOT TOPICS